2025-ci ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycana Amerika qitəsi ölkələrindən gələn turistlərin sayı 33 945 nəfər təşkil edib. Bu göstərici əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,9 faiz azalma deməkdir. Ümumi rəqəmin nisbətən məhdud görünməsinə baxmayaraq, Amerika qitəsi üzrə turizm axınlarının strukturunda fərqli dinamikalar müşahidə olunur. ABŞ və Kanada kimi yüksək gəlirli bazarlardan artım qeydə alındığı halda, Latın Amerikası ölkələrinin əksəriyyətində kəskin geriləmə diqqət çəkir. Bu vəziyyət Azərbaycan turizminin qlobal rəqabət mühitində hansı bazarlarda mövqeyini gücləndirdiyini, hansı istiqamətlərdə isə hələ də həssas olduğunu göstərən mühüm göstərici kimi çıxış edir.
Məlumatlara əsasən, 11 ay ərzində ABŞ-dən Azərbaycana gələn turistlərin sayı 22 545 nəfərə çatıb və bu, illik müqayisədə 4,3 faiz artım deməkdir. Kanada üzrə də müsbət dinamika müşahidə olunub. Bu iki ölkə Amerika qitəsindən gələn ümumi turist axınının əsas hissəsini formalaşdırır. Qlobal turizm trendləri göstərir ki, uzun məsafəli səyahətlərdə əsas payı yüksək gəlir səviyyəsinə malik, aviasiya bağlantıları geniş və səyahət planlaşdırma imkanları daha stabil olan ölkələr tutur. ABŞ və Kanadadan Azərbaycana marağın qorunması, hətta artması, ölkənin təhlükəsiz və alternativ mədəni-tarixi istiqamət kimi qəbul edilməsi ilə yanaşı, hava nəqliyyatı imkanlarının və vizaya dair prosedurların bu bazarlar üçün nisbətən əlçatan qalması ilə də əlaqələndirilə bilər.
Bunun fonunda Latın Amerikası ölkələrindən gələn turistlərin sayında ciddi azalma müşahidə olunur. Braziliya, Meksika, Kolumbiya, Çili, Peru və bir sıra Mərkəzi Amerika ölkələri üzrə iki rəqəmli geriləmələr qeydə alınıb. Qlobal miqyasda Latın Amerikası turizm bazarı daha çox regional istiqamətlərə və qısa məsafəli səyahətlərə yönəlir. Avropa və Yaxın Şərq bazarları ilə müqayisədə Azərbaycan bu region üçün hələ də uzaq və yüksək xərc tələb edən istiqamət hesab olunur. Son illərdə aviaşirkətlərin marşrut şəbəkəsində baş verən optimallaşdırmalar, tranzit vaxtlarının uzanması və bilet qiymətlərinin artması bu ölkələrdən gələn turist axınının zəifləməsinə təsir göstərən əsas amillər sırasındadır.
Digər tərəfdən, Amerika qitəsi üzrə statistikaya diqqətlə baxdıqda bəzi kiçik bazarlarda nisbi artım da görünür. Argentina, Ekvador, Venesuela, Uruqvay və Haiti kimi ölkələrdən gələn turistlərin sayında artım qeydə alınıb. Rəqəmlər kəmiyyət baxımından məhdud olsa da, bu dinamika Azərbaycan turizminin niş bazarlarda tədricən tanınmağa başladığını göstərir. Qlobal təcrübə göstərir ki, yeni və alternativ istiqamətlərə maraq adətən fərdi səyyahlar, diaspor əlaqələri və ya tematik turizm marşrutları üzərindən formalaşır. Bu baxımdan, artım müşahidə olunan ölkələr üzrə turizm axınının gələcəkdə daha stabil seqmentə çevrilməsi potensialı mövcuddur.
Ümumilikdə, 2025-ci ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycana 189 ölkədən 2 milyon 364 min nəfər əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxsin gəlməsi fonunda Amerika qitəsinin payı hələ də məhdud olaraq qalır. Lakin qlobal turizm bazarında uzun məsafəli səyahətlərin bərpası mərhələli şəkildə gedir və bu prosesdə keyfiyyətli turist axını, yəni daha yüksək xərcləmə potensialına malik ziyarətçilər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. ABŞ və Kanada bazarlarından gələn turistlərin artımı məhz bu baxımdan iqtisadi cəhətdən daha dəyərli tendensiya kimi qiymətləndirilə bilər.
