Antropogen iqlim dəyişikliyi Cənubi Afrikanı bürüyən son yağışları və daşqınları əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib, 100-dən çox insanın ölümünə və 300.000-dən çox insanın evlərini tərk etməsinə səbəb olub...
Poliqon xəbər verir ki, The Independent-in məlumatına görə, bu, yeni bir araşdırmada bildirilir.
Təhlil Cənubi Afrika, Mozambik və Zimbabvedə geniş yayılmış daşqınlara səbəb olan intensiv yağışları araşdıran beynəlxalq World Weather Attribution qrupu tərəfindən aparılıb. Alimlərin fikrincə, on gün ərzində regionda təxminən bir illik yağıntı düşüb.
Nəticədə milyonlarla dollar dəyərində mənzil və infrastruktur kütləvi şəkildə dağılıb, eləcə də xeyli insan itkisi və humanitar əzablar yaşanıb.
Xüsusilə, Mozambikdə bütün ərazilər su altında qalıb, Cənubi Afrikanın Limpopo və Mpumalanqa əyalətlərində, eləcə də Zimbabvenin bəzi yerlərində daşqınlar yolları və körpüləri dağıdıb.
Tədqiqat iqlim dəyişikliyinin ekstremal hava hadisələrinə təsirini qiymətləndirmək üçün müxtəlif ölkələrin alimləri tərəfindən ekspertlər tərəfindən nəzərdən keçirilmiş metodologiyalardan istifadə etməklə aparılıb.
"Məlumatlar göstərir ki, bu cür güclü yağışlar regionda təxminən 50 ildən bir baş verir, lakin mövcud rəqəmlər yağıntı intensivliyinin artdığı açıq bir tendensiyanı göstərir", deyə tədqiqatda bildirilib.
Vəziyyət ənənəvi olaraq Cənubi Afrikaya daha rütubətli hava gətirən La Niña iqlim fenomeni ilə çətinləşib, lakin bu dəfə daha isti atmosferdə baş verib.
"Təhlillərimiz açıq şəkildə göstərir ki, qalıq yanacaqların davamlı yandırılması təkcə həddindən artıq yağışların intensivliyini artırmaqla yanaşı, həm də onsuz da baş verə biləcək hadisələri daha dağıdıcı hadisələrə çevirir", deyə Kral Niderland Meteorologiya İnstitutunun baş klimatoloqu İsidien Pintu bildirib.
Onun sözlərinə görə, insan fəaliyyətinin təsiri olmadan yağış intensivliyinin təxminən 40 faiz artmasını izah etmək mümkün deyil. Alimlər vurğulayırlar ki, bölgə güclü yağışlara və daşqınlara öyrəşsə də, son hadisələrin miqyası onları ciddi şəkildə narahat edib.
"Bu hadisə bizim üçün sürpriz oldu. Oxşar daşqınlar 25 il əvvəl baş vermiş və eyni ərazilərə təsir etmişdi", deyə Mozambikin meteorologiya xidmətinin tədqiqatçısı Bernardino Nyantumbu bildirib.
O bildirib ki, bəzi ərazilər normalda bütün yağış mövsümündə gözlənilən yağış miqdarını iki-üç gün ərzində alıb. Əlavə risk faktoru Mozambikin doqquz beynəlxalq çayın aşağı axınında yerləşməsidir, buna görə də güclü yağışlar qonşu ölkələrdən güclü su axıntıları ilə müşayiət olunur.
Tədqiqatçılar iqlim dəyişikliyinin qitəyə təsirinin miqyasını və dinamikasını daha yaxşı başa düşmək üçün iqlim modellərinin birbaşa Afrikada hazırlanmasına çağırdılar.
London İmperial Kollecinin iqlimşünaslıq professoru Fridirikke Otto izah edib ki, mövcud olan bütün iqlim modelləri hazırda Afrikadan kənarda - ABŞ-da, Avropada və ya Asiyada hazırlanır.
"Buna görə də, onlar əsasən yaradıldıqları bölgələr üçün optimallaşdırılıb ki, bu da Afrikadakı ekstremal hadisələri dəqiq qiymətləndirməyi çətinləşdirir", deyə o qeyd edib.
Poliqon.info
