“GündÉ™lik piyada hÉ™rÉ™kÉ™ti insan saÄŸlamlığının sadÉ™, amma É™n güclü qoruyucu vasitÉ™lÉ™rindÉ™n biridir. ÜrÉ™k-damar sistemi, dayaq-hÉ™rÉ™kÉ™t aparatı, hÉ™m dÉ™ psixoloji vÉ™ziyyÉ™t üçün piyada gÉ™zmÉ™yin tÉ™sirlÉ™ri uzun illÉ™rdir elmi araÅŸdırmalarla sübut olunub”.
Moderator.az xÉ™bÉ™r verir ki, bu fikirlÉ™ri “SaÄŸlam radio”nun (93 FM) “SaÄŸlam sÉ™hÉ™r” veriliÅŸindÉ™ fizioterapevt- reabilitoloq AytÉ™n Musayeva açıqlayıb.

Onun sözlÉ™rinÉ™ görÉ™, son illÉ™rdÉ™ ekspertlÉ™r artıq “nÉ™ qÉ™dÉ™r çox gÉ™zsÉ™n, o qÉ™dÉ™r yaxşıdır” prinsipi É™vÉ™zinÉ™ daha dÉ™qiq vÉ™ fÉ™rdiləşdirilmiÅŸ çərçivÉ™lÉ™r tÉ™qdim edirlÉ™r:
“Çünki hÉ™r insanın yaşına, fiziki hazırlığına, xroniki xÉ™stÉ™liklÉ™rinÉ™, hamilÉ™lik vÉ™ziyyÉ™tinÉ™ uyÄŸun ideal mÉ™hdudiyyÉ™tlÉ™ri vÉ™ imkanları var. Gün É™rzindÉ™ piyada gÉ™zmÉ™yin ümumi qÉ™bul olunan norması 6 000 – 8 000 addım vÉ™ ya tÉ™xminÉ™n 30–45 dÉ™qiqÉ™ fasilÉ™siz vÉ™ ya bölünmüş gÉ™zinti hesab olunur. Bu rÉ™qÉ™m Ümumdünya SÉ™hiyyÉ™ Təşkilatının minimal aktivlik qaydalarına uyÄŸundur vÉ™ oturaq hÉ™yat tÉ™rzi keçirÉ™n insanlar üçün saÄŸlamlıq risklÉ™rini ciddi ÅŸÉ™kildÉ™ azaldır. Lakin burada vacib mÉ™qam var: fiziki aktivlik “hamıya eyni” qaydada tÉ™tbiq olunmur. YaÅŸlılarda 6 000 addım artıq ideal hÉ™ddi tÉ™min edir, lakin gÉ™nc vÉ™ saÄŸlam insanlar üçün 8 000 – 10 000 addım daha yaxşı nÉ™ticÉ™ verir. Gün É™rzindÉ™ çox gÉ™zÉ™n, lakin digÉ™r fiziki aktivliyi olmayan insanlarda isÉ™ tÉ™kcÉ™ piyada gÉ™zmÉ™k oynaqların yükünü artırıb bel vÉ™ diz aÄŸrılarına sÉ™bÉ™b ola bilÉ™r. Ona görÉ™ dÉ™ gÉ™zinti hÉ™miÅŸÉ™ É™zÉ™lÉ™ güclÉ™ndirmÉ™ vÉ™ dartınma hÉ™rÉ™kÉ™tlÉ™ri ilÉ™ tamamlanmalıdır”.
A.Musayeva bildirib ki, hamilə qadınlar üçün piyada gəzmək xüsusi əhəmiyyət daşıyır:
“HamilÉ™lik dövründÉ™ qan dövranı yüklÉ™nir, metabolizm yüksÉ™lir vÉ™ çanaq-baÄŸ aparatında relaksin hormonunun tÉ™siri ilÉ™ boÅŸalma baÅŸ verir. Bu sÉ™bÉ™bdÉ™n uzun müddÉ™tli vÉ™ sürÉ™tli gÉ™zinti qasıq vÉ™ bel nahiyÉ™sindÉ™ É™lavÉ™ gÉ™rginlik yarada bilÉ™r. Bu dövrdÉ™ hÉ™kimlÉ™r ümumilikdÉ™ 5 000 – 7 000 addım, yÉ™ni 20–30 dÉ™qiqÉ™lik gÉ™zintini tÉ™hlükÉ™siz hesab edirlÉ™r. HamilÉ™liyin riskli olduÄŸu hallarda (qÉ™hvÉ™yi axıntı, qarın gÉ™rginləşmÉ™si, tÉ™zyiq dÉ™yiÅŸmÉ™si) gÉ™zinti mütlÉ™q mÉ™hdudlaÅŸdırılmalıdır.
Fizioloji ritmÉ™ görÉ™ gÉ™zinti É™n çox sÉ™hÉ™r saatlarında 10:00–12:00 arası vÉ™ günorta yemÉ™yindÉ™n 40–60 dÉ™qiqÉ™ sonra edilÉ™n piyada aktivliyi qan ÅŸÉ™kÉ™rini balanslaÅŸdırır vÉ™ ÅŸiÅŸkinliyin qarşısını alır. AxÅŸam saatlarında isÉ™ yüngül 15 dÉ™qiqÉ™lik gÉ™zinti yuxu keyfiyyÉ™tini artırır. SürÉ™t dÉ™ önÉ™mlidir: çox sürÉ™tli vÉ™ nÉ™fÉ™s darlığı ilÉ™ yürüş gündÉ™lik saÄŸlamlıq üçün yox, artıq idman məşqinÉ™ keçir vÉ™ hÉ™r kÉ™s üçün uyÄŸun deyil. Orta sürÉ™tli, rahat nÉ™fÉ™s alınan temp optimaldır”.
Fizioterapevt qeyd edib ki, əgər insanda aktiv oynaq iltihabı, bel yırtığı kəskinləşməsi, kəskin tromboflebit, təzyiqin qeyri-stabilliyi və ya hamiləlikdə qarın dartınması varsa, uzun məsafələr zərər verə bilər:
“HÉ™ddinÉ™ qÉ™dÉ™r gÉ™zinti güc vÉ™ enerji verir, ancaq hÉ™ddindÉ™n artıq gÉ™zinti É™ks tÉ™sir yaradır: yorÄŸunluq, É™zÉ™lÉ™ spazmı, topuq ÅŸiÅŸmÉ™si, diz oynaqlarında yüklÉ™nmÉ™ vÉ™ ayaq altı fassiyanın qıcıqlanması. NÉ™ticÉ™ olaraq, gündÉ™lik piyada aktivliyi nÉ™ qÉ™dÉ™r düzgün planlanır vÉ™ ÅŸÉ™xsin öz bÉ™dÉ™ninin imkanlarına uyÄŸunlaÅŸdırılır, bir o qÉ™dÉ™r dÉ™ saÄŸlamlıq üçün dÉ™yÉ™rli olur. GÉ™zintinin mÉ™qsÉ™di bÉ™dÉ™ni cÉ™zalandırmaq yox, onu hÉ™rÉ™kÉ™t vasitÉ™silÉ™ güclÉ™ndirmÉ™kdir. İnsan öz orqanizmini dinlÉ™dikcÉ™ vÉ™ imkanlarını anlayaraq hÉ™rÉ™kÉ™t rejimini tÉ™nzimlÉ™dikcÉ™ piyada gÉ™zmÉ™k tÉ™kcÉ™ fiziki saÄŸlamlıq deyil, psixoloji rahatlıq üçün dÉ™ É™n sadÉ™ vÉ™ tÉ™sirli vasitÉ™yÉ™ çevrilir”.