BAKI, TurkicWorld, AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranda etirazçılar arasında ölənlərin və həbs olunanların sayının artması fonunda onları dəstəkləmək üçün hərbi gücdən istifadə edəcəyi ilə hədələyib. O bildirib ki, Yaxın Şərq sularına "müqəddəs gücə" (great power) malik bir donanma göndərib və bu, Prezident arzulayacağı təqdirdə ABŞ-ı İrana zərbə endirmək üçün tam hazır vəziyyətə gətirir.
Amerika donanmasının real imkanları nədən ibarətdir?
Britaniyanın "The Telegraph" qəzetinin yazdığına görə, Tramp bu donanmanı bölgəyə ondan necə istifadə olunacağını əvvəlcədən öyrənmədən göndərməyib. Şübhəsiz ki, texniki avadanlıqlar, Tehranın əməkdaşlıqdan imtina edəcəyi təqdirdə, İranın müdafiə sistemlərini darmadağın etmək üçün xüsusi olaraq seçilib.
Bazar ertəsi günü ABŞ-ın "USS Abraham Lincoln" aviadaşıyıcısı və onu müşayiət edən "Arleigh Burke" sinifli 3 raket esminesi Yaxın Şərq bölgəsinə daxil olub. Adətən, bu cür qruplaşmaların yaxınlığında, gizli şəkildə bir nüvə hücum sualtı qayığı da yer alır.
Aviadaşıyıcı qrupu nəhəng atəş gücünə malikdir. Buraya 8 eskadrilyadan ibarət F-35 gizli (stealth) qırıcıları, F/A-18 Super Hornet-lər və E/A-18G Growler elektron müharibə təyyarələri daxildir.
Bu imkanların birləşməsindən Venesuela Prezidenti Nikolas Maduro və xanımının Karakasda ələ keçirilməsi əməliyyatı zamanı istifadə olunub. Həmin vaxt "Growler" təyyarələri radarları və rabitə vasitələrini sıradan çıxarmaq üçün işə düşmüş, "F-35" və "F/A-18"lər isə düşmənin hava hücumundan müdafiə sistemlərini susdurmaq üçün hava zərbələri endirmişdi. Bu, xüsusi təyinatlı helikopterlərin kommandosları itki vermədən Venesuelaya çatdırmasına və geri təxliyə etməsinə şərait yaratmışdı.
Venesuelada olduğu kimi, İranın hava hücumundan müdafiə sistemi də Rusiya texnologiyalarına əsaslanır. Oxşar bir əməliyyatın İranın radar və "yer-hava" tipli raket sistemlərini asanlıqla yarması ehtimal olunur. Lakin Tehranın "12 günlük müharibə" zamanı İsrail tərəfindən məhv edilmiş və "F-35"lərə hava üstünlüyü qazandırmaq üçün şərait yaratmış müdafiə sistemlərini yenidən bərpa edib-etmədiyi dəqiq bilinmir.
"Abraham Lincoln" gəmisini missiyada "USS Frank E. Petersen Jr.", "USS Michael Murphy" və "USS Spruance" esminesləri müşayiət edir. Onlar bölgəyə quru hədəflərini vurmaq üçün nəzərdə tutulan uzaqmənzilli "Tomahawk" raketlərini daşıyan bir sıra buraxılış platformaları gətiriblər.
ABŞ eyni zamanda İranın hər hansı mümkün cavab zərbəsindən öz obyektlərini və müttəfiqlərini qorumaq üçün bölgəyə "Patriot" və "THAAD" hava hücumundan müdafiə sistemlərini köçürür.
Həmçinin ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) sosial media vasitəsilə ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus "F-15E Strike Eagle" təyyarələrinin artıq Yaxın Şərqdə olduğunu elan edərək, bu təyyarələrin "döyüş hazırlığını gücləndirdiyini, regional təhlükəsizlik və sabitliyi dəstəklədiyini" qeyd edib.
Uçuş izləmə məlumatlarının analitikləri onlarla Amerika hərbi təyyarəsinin bölgəyə doğru istiqamət aldığını rəsmən qeydə alıblar. Aviadaşıyıcının gəlişinin bölgədəki mövcud 50 minlik ABŞ hərbi kontingentinə daha 5700 əsgər əlavə etdiyi güman olunur.
Müşahidəçilər Trampın növbəti addımlarını proqnozlaşdırmaqda çətinlik çəksələr də, bir çoxları ABŞ-ın bu gün bölgədə tamamilə fərqli bir hərbi status aldığını təsdiqləyirlər. Bu isə yaxın həftələri hərbi eskalasiyadan tutmuş, güc yolu ilə diktə edilən siyasi sövdələşməyə qədər bütün ssenarilərə açıq qoyur.
