Uşaqlara pulun dəyərini və ondan düzgün istifadə etməyi öyrətmək, onların gələcəkdə maliyyə baxımından müstəqil və məsuliyyətli fərdlər kimi yetişməsi üçün çox vacibdir.
Pravda.az bildirir ki, pulla bağlı vərdişlər erkən yaşlarda formalaşmağa başlayır.
Pulun nə olduğunu izah etmək
Uşaqlar kiçik yaşlarda elə zənn edirlər ki, bankomatlar və ya plastik kartlar sonsuz pul mənbəyidir. Onlara pulun göydən düşmədiyini anlamağa kömək edin.
İş və mükafat əlaqəsi: Pulun işləmək, əmək sərf etmək qarşılığında qazanıldığını sadə dillə izah edin.
Nağd pulla göstərmək: Kartla alış-veriş etmək uşaqlar üçün mücərrəd qala bilər. Ona görə də ilkin mərhələdə nağd puldan istifadə edərək, "pul verib qarşılığında nəsə almaq" məntiqini vizual olaraq göstərin.
Cib xərcliyi verməyə nə vaxt başlamalı?
Cib xərcliyi uşağın pul idarəetməsini öyrənməsi üçün ən yaxşı praktik vasitədir.
Yaş dövrü: Ümumiyyətlə, uşaq ibtidai sinfə başlayanda (6-7 yaşlarında) riyazi hesablamaları anladığı üçün cib xərcliyi verilməyə başlana bilər.
Müntəzəmlik: Xərcliyi müəyyən bir qrafiklə məsələn, həftəlik verin. Bu, uşağa büdcə planlaşdırmağı öyrədir. Əgər xərcliyi ilk gündən bitirsə, növbəti xərclik vaxtına qədər əlavə pul verməyin ki, nəticəni bilsin.
İstək və ehtiyac arasındakı fərq
Uşaqların hər istədiyini anında almaq onlara pulun idarə edilməsini öyrətmir. Onlara bu iki məfhumu ayırmağı öyrədin:
Ehtiyaclar: Yaşamaq və oxumaq üçün mütləq lazım olanlar ( yemək, geyim, məktəb ləvazimatları).
İstəklər: Olmasa da olar, amma sahib olmaq xoşdur (yeni oyuncaq, şirniyyat, video oyun).
Mağazada bir şey istədikdə, "Bu sənin ehtiyacındır, yoxsa istəyin?" sualını verərək onu düşünməyə sövq edin.
Qənaət etmək və yığım vərdişi
Uşağa pulun hamısını xərcləmək məcburiyyətində olmadığını, bir hissəsini gələcək üçün saxlaya biləcəyini göstərin.
Şəffaf pul qabları: Pul qabının şəffaf olması uşağın yığılan pulları görməsinə və motivasiya olmasına kömək edir.
Hədəf qoymaq: İstədiyi baha qiymətli bir oyuncaq varsa, onun üçün pul yığmasını təklif edin. Hədəfə çatanda öz pulu ilə o oyuncağı alması ona böyük bir uğur hissi bəxş edəcək.
Qeyd: Uşaqlar pulla bağlı mövzularda dediklərinizdən daha çox, etdiklərinizi nümunə götürürlər. Sizin marketdəki davranışlarınız, pulla bağlı etdiyiniz söhbətlər onların maliyyə gələcəyini formalaşdırır. Onlara pulu bir məqsəd deyil, məqsədlərə çatmaq üçün bir vasitə olaraq görməyi öyrədin.
Əminə Bayramova
