Səhər yeməyi günün ən vacib payıdır. Gecə boyu davam edən uzunmüddətli aclıqdan sonra bədənimizin və beynimizin enerji ehtiyatını bərpa etmək məhz səhər yeməyindən asılıdır. Bəs sağlam və gümrah bir gün üçün səhər yeməyində nələr yeməliyik? Süfrəmizdə mütləq hansı qidalar olmalıdır?
Pravda.az həm enerjinizi yüksəldəcək, həm də sizi gün boyu tox saxlayacaq səhər yeməyi qidalarını təqdim edir:
Sağlam səhər yeməyi zülal, faydalı yağlar və lif baxımından zəngin olmalıdır.
Yumurta: zülal anbarı
Yumurta səhər yeməyinin şahıdır. Keyfiyyətli zülal (protein) mənbəyi olduğu üçün həm əzələləri qoruyur, həm də uzun müddət toxluq hissi yaradır. İstər qaynadılmış, istərsə də az yağda omlet şəklində hazırlayaraq hər gün 1-2 ədəd istehlak edə bilərsiniz.
Pendir və süd məhsulları
Kalsium və zülal baxımından zəngin olan ağ pendir, kəsmik və ya az yağlı holland pendiri səhər yeməyinin imtina edilməzlərindəndir. Xüsusilə duzsuz və az yağlı növlərə üstünlük vermək ürək-damar sağlığı üçün daha faydalıdır.
Mövsüm göyərtiləri və tərəvəzlər
Pomidor, xiyar, bibər, cəfəri, şüyüd kimi tərəvəz və göyərtilər bədəni vitamin (xüsusilə C vitamini) və liflə təmin edir. Lifli qidalar həzm sistemini tənzimləyir və qan şəkərinin qəfil yüksəlməsinin qarşısını alır.
Faydalı yağlar: zeytun və çərəzlər
Zeytun (xüsusilə az duzlu) və ya bir neçə ədəd qoz, badam, fındıq kimi çərəzlər omeqa-3 və faydalı piylərlə zəngindir. Bu qidalar beyin funksiyalarını gücləndirir və enerjinizi sabit saxlayır.
Tam taxıllı çörək və ya yulaf
Ağ çörək əvəzinə tam buğda, çovdar çörəyi və ya yulaf əzməsinə üstünlük verilməlidir. Bu növ mürəkkəb karbohidratlar bədənə enerjini yavaş-yavaş ötürür və günorta saatlarında qəfil acmağınızın qarşısını alır.
Səhər yeməyində nələrdən uzaq durmalıyıq?
Səhər tezdən bədəni ağır və faydasız qidalarla yormaq gün boyu özünüzü yorğun hiss etmənizə səbəb ola bilər. Aşağıdakı qidalardan uzaq durmaq məsləhətdir:
Hazır şirniyyat və bulkalar: Qan şəkərini sürətlə qaldırıb, eyni sürətlə də salır (bu isə tez acmağa və halsızlığa yol açır).
Emal olunmuş ət məhsulları: Kolbasa, sosiska kimi tərkibində yüksək miqdarda natrium və qatqı maddəsi olan qidalar.
Hazır meyvə şirələri: Lifdən məhrum və bol şəkərli olduqları üçün ziyandır. Əvəzinə meyvənin özünü yemək daha yaxşıdır.
Səhər yeməyini ötürsək nə baş verər?
Bir çox insan vaxt azlığından və ya arıqlamaq məqsədilə səhər yeməyini ötürür. Lakin bu, böyük bir yanlışlıqdır:
Metabolizma zəifləyir: Bədən "aclıq rejimi"nə keçərək enerjini qorumağa çalışır və piy yandırma prosesi zəifləyir.
Diqqət dağınıqlığı yaranır: Beyin ehtiyac duyduğu qlükozanı ala bilmədiyi üçün fokuslanma problemi və baş ağrısı yaranır.
Günorta çox yeməyə səbəb olur: Səhər ac qalan bədən günorta və axşam saatlarında daha böyük porsiyalar və zərərli qidalar tələb edir.
Əminə Bayramova
