Medicina saytından verilən məlumata əsasən, ain.az məlumatı açıqlayır.
Stress və əsəb zamanı təzyiqin qalxması çox yayğın haldır, amma bu, “xroniki hipertoniyadan” fərqli mexanizmlə olur.
Medicina.az xəbər verir ki, stress zamanı bədən “döyüş və qaç” rejiminə keçir.
Adrenalin və kortizol artır:
damarlar daralır
ürək daha sürətli vurur
qan təzyiqi qısa müddətdə yüksəlir
Tipik rəqəmlər:
normal adamda 110/70 – 120/80
stressdə keçici qalxma: 130–150 / 80–95
güclü panik/stressdə bəzən: 150–170 / 90–100 (qısa müddətli)
Əsas fərq: bu qalxma dalğavari olur və sakitləşəndə enir.
2. Xroniki hipertoniyada (əsas xəstəlik təzyiqi)
Burada problem stress yox, damarların və tənzim sisteminin davamlı pozulmasıdır:
təzyiq daim yüksək qalır
səhər və gecə də düşmür
orqanlara zərər verə bilər
Tipik:
140/90 və üzəri davamlı
3. Stress təzyiqinin əsas fərqləri
1. Keçicidir
Stress bitəndən sonra 10–60 dəqiqəyə enir
2. Dalğavari olur
bir qalxır, bir düşür
3. Situasiyaya bağlıdır
əsəb, qorxu, panika, ağrı, yuxusuzluqla artır
4. Adətən gecə yatanda normallaşır
4. Hipertoniyadan fərqləndirən əlamətlər
Stress təzyiqi
Qısa müddətli
Daimi
Səbəbi emosionaldır
Damar/metabolik səbəb
Enmir və ya az enir
Ürək döyünmə, titrəmə olur
Bəzən simptomsuz
Gün içi dəyişkəndir
Stabil yüksəkdir
Sadə test:
sakit vəziyyətdə ölç
10–15 dəq otur, nəfəs al
yenə ölç
Əgər aşağı düşürsə, stress tipidir
Əgər yüksək qalırsa, hipertoniya ehtimalı artır
Stress təzyiqi niyə qorxulu hiss olunur?
Çünki adrenalin:
ürəyi sürətləndirir
sinədə sıxılma yaradır
başda “duman”, gərginlik verir
bəzən panika hissi yaradır.
Amma bu çox vaxt orqanik zədə deyil, sinir sistemi reaksiyasıdır.
Aşağı hallarda həkim mütləq lazımdır:
təzyiq 180/110+
sinə ağrısı
huş bulanması
nitq pozulması
davamlı yüksək qalma varsa.
Aygün Musayeva
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün ain.az saytını izləyin.
