Ses qazeti portalından alınan məlumata görə, ain.az xəbər verir.
Müasir Dövlət İnkişafı İnstitutunun direktoru Dmitri Solonnikov "Moskva-Baku" portalına Rusiya-Azərbaycan münasibətlərindəki son inkişaflar barədə danışıb. Müsahibəni oxucularımıza təqdim edirik.
- Dmitri Vladimiroviç iki ölkənin Xarici İşlər Nazirliklərinin birgə bəyanatı ilə Rusiya və Azərbaycan ikitərəfli münasibətlərin inkişafına sadiq olduqlarını bir daha təsdiqləyiblər. İki ölkə arasında yüksək səviyyəli təmaslar keçirilib və bu təmaslar zamanı onlar dostluq münasibətlərinin inkişafına və geniş sahələrdə birgə layihələrin həyata keçirilməsinə sadiq olduqlarını bildiriblər. Bu barədə necə şərh verərdiniz?
- Əlbəttə ki, Rusiya və Azərbaycanın yüksək səviyyəli nümayəndələri arasında təmaslar zamanı ifadə olunan mövqelər hər iki ölkə rəhbərliyinin mövqelərini, hər iki ölkənin mövqeyini təmsil edir. Görürük ki, Rusiya və Azərbaycan xarici işlər nazirliklərinin birgə bəyanatının dərc olunmasından sonra keçirilən görüşlərdə hər iki tərəf maksimum dərəcədə qarşılıqlı anlaşma nümayiş etdirib. Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksey Overçuk Azərbaycana iki günlük səfər edib və iki yerdə - azad edilmiş Azərbaycan ərazilərində və Bakıda iki günlük ikitərəfli iqtisadi görüşlər keçirilib ki, bu da Azərbaycanın iqtisadi əməkdaşlığa praktik marağını nümayiş etdirib.
Ölkələrimiz arasında əməkdaşlığın digər sahələrindəki layihələr də Hökumətlərarası İqtisadi Əməkdaşlıq Şurasının və Azərbaycan-Rusiya Biznes Şurasının iclaslarında müzakirə olunub. Bundan əlavə, Federasiya Şurasının sədri Valentina Matviyenko Parlamentlərarası İttifaqın 152-ci Assambleyası çərçivəsində İstanbulda həmkarı Sahibə Qafarova ilə görüşüb. Bu görüşlərdə ikitərəfli münasibətlərə çox müsbət qiymətlər verilməklə yanaşı (Aleksey Overçukun Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin möhkəmliyinə heç kimin şübhə etməməsi və Sahibə Qafarovanın Azərbaycanın münasibətlərinin dostluq münasibətləri olduğu, olduğu və qalacağı barədə fikri də daxil olmaqla), həm də tərəflərin həyata keçirməyi planlaşdırdığı konkret ikitərəfli layihələr qeyd olunub.
Mənim fikrimcə, Moskva və Bakının bir-birlərinə qarşı həqiqətən də artıq şikayətlərinin olmamasının əsas göstəricisi, şübhəsiz ki, konkret hərəkətlər olacaq. Yəni, əgər razılaşmalar praktikada həyata keçirilərsə və hər iki tərəf bu spesifik məqamlar barədə qənaətbəxş şərhlər verərsə, proses həqiqətən müsbət istiqamət alıb və münasibətlərdə həqiqi sabitləşmə və əməkdaşlığın bütün sahələrində daha əhatəli əlaqələrin yaranması gözlənilə bilər. Bu, baş verməli olan ən vacib şeydir və həll yolu üçün bir işarə rolunu oynayacaq.
Bəyanatlara görə, Rusiya və Azərbaycan tərəfləri son təmasları zamanı İran ətrafındakı vəziyyəti və beynəlxalq gündəmin digər aspektlərini müzakirə ediblər. Aydındır ki, İran ətrafındakı vəziyyət qaçılmaz idi, çünki bu, çox həssas bir mövzudur, çünki həm Rusiya, həm də Azərbaycan, İran kimi Xəzər bölgəsindəki dövlətlərdir. Başqa sözlə, Moskva və Bakı mövqeləri əlaqələndirmək, vəziyyətdən xəbərdar olmaq və daha sakit bir vəziyyətə, xüsusən də İranla bağlı töhfə vermək üçün imkanlar axtarmaq məqsədilə hər iki ölkə üçün aktual olan regional və beynəlxalq məsələlər üzrə əlaqələri bərpa edirlər.
Məlumdur ki, Rusiya və Azərbaycan İran ətrafında vətəndaşların İrandan təxliyəsi və İrana humanitar yardımın çatdırılması ilə bağlı 28 fevralda başlayan gərginlikdən bəri əməkdaşlıq edirlər. Yeri gəlmişkən, son aylarda, münasibətləri üçün çətin bir dövrdə Rusiya və Azərbaycan fəal iqtisadi əlaqələr saxlayıb və beynəlxalq forumlarda, xüsusən də idmanda bir-birini dəstəkləyiblər. Başqa sözlə, əlaqələr olub. Lakin indi, Valentina Matviyenkonun qeyd etdiyi kimi, münasibətlərdə yeni imkanlar yaranıb və müsbət, konstruktiv münasibətlər üçün şərait yaradılıb.
- Deməli, pisləşən geosiyasi vəziyyət də tərəfləri münasibətləri sıxlaşdırmağa sövq edib?
- Əlbəttə ki, əsas amil olmasa da. Axı Rusiya və Azərbaycanın bir-birinə ehtiyacı var; biz qonşuyuq və aramızdakı yaxşı münasibətlər sabitlik və təhlükəsizlik üçün vacibdir. Cənubi Qafqaz, Xəzər regionu və Qərbi Asiya Rusiya üçün strateji bölgələrdir və bütün bu bölgələr müxtəlif dərəcələrdə bir-biri ilə bağlıdır. Rusiya və Azərbaycanı ortaq tarix, ortaq sosial komponent birləşdirir - Rusiyada çox sayda azərbaycanlı yaşayır, bir çox qarışıq ailələr və Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizi də daxil olmaqla bir çox birgə strateji layihələr. Bunu həyata keçirmək üçün normal işgüzar münasibətlər lazımdır. Bu yaxınlarda əvvəllər razılaşdığımız, lakin hələ həyata keçirilməmiş bir çox layihə toplamışıq.
Və müvafiq olaraq, bir çox çətinliklər də var - xüsusən də həm Cənubi Qafqazda, həm də Qərbi Asiyada Qərbin artan iştirakı. Xəzər regionu, xüsusən də İran, gördüyümüz kimi, Qərb təzyiqi altındadır. İran ətrafındakı vəziyyətdə hər şey baş verə bilər. Bu, həm Azərbaycanın, həm də Rusiyanın təhlükəsizliyi ilə bağlıdır.
Rusiya üçün Azərbaycanla münasibətlərin yaxşılaşdırılması Moskvanın strateji bölgələrinin xəritəsində sabitliyin tək bir qutusunu işarələmək kimidir. Bütün bu bölgələr bir tapmaca kimidir: bir çatışmayan hissə problemdir. Ümid edək ki, bir hissə tədricən yerinə düşəcək. Rusiya Cənubi Qafqazda aktiv oyunçu olub, indi də var və olacaq və Zaqafqaziyada Rusiya amili həmişə nəzərə alınacaq.
Bu gün bir daha şahidi olduğumuz qlobal qeyri-sabitlik göstərir ki, ölkələr, xüsusən də Rusiya və Azərbaycan bir-biri ilə yaxşı münasibətlər qura bilirlərsə, buna çalışmalıdırlar. Dünya o qədər gözlənilməzdir, mürəkkəblik o qədər böyükdür ki, Yer kürəsinin istənilən yerində birdən partlaya və elə bir şəkildə partlaya bilər ki, heç nəyi geri qaytarmaq mümkün deyil. Və bu baxımdan hər bir dövlətin müttəfiqlərə, ya da heç olmasa danışıqlar apara və ortaq fikir və maraqları bölüşə biləcəyi ölkələrə ehtiyacı var.
Əgər Rusiya və Azərbaycan bir növ sabitlik zonasını təmsil edə bilirlərsə, bu edilməlidir, buna nail olunmalıdır; artıq kifayət qədər qeyri-sabitlik var. Və münasibətlərdə sabitlik yalnız müsbət haldır. Heç bir dövlət təkbaşına fəaliyyət göstərə bilməz; biz həmişə başqaları ilə qarşılıqlı əlaqədəyik. Həm Moskva, həm də Bakı sabit bir gələcək qurmaq üçün birlikdə çalışmalıdırlar. Bu, böhranlara qarşı yaxşı bir müdafiədir. Bildiyimiz kimi, Azərbaycan bütün dövlətlərlə müsbət münasibətlər prinsipinə sadiqdir və buna mümkün qədər nail olmağa çalışır.
Rusiya üçün Cənubi Qafqazın bütün ölkələri ilə normal münasibətlərin qorunması hazırda vacibdir. Rusiya və Azərbaycan 2022-ci ildə Müttəfiqlik Əməkdaşlığı haqqında Bəyannamə imzalayıblar. Bu sənədin böyük potensialı var. Biz bir-birimiz üçün təkcə geosiyasi baxımdan deyil, bir çox sahələrdə vacibdirik. Biz bu mövqeyə sadiq qalmalı və heç bir halda maraqlı tərəflərin bizi münaqişəyə sövq etmək fürsətindən istifadə etməsinə imkan verməməliyik. Şübhəsiz ki, sabitlik və müsbət Rusiya-Azərbaycan münasibətləri hər iki ölkənin milli maraqlarına cavab verir, Cənubi Qafqazda və Xəzər dənizində sabitliyə töhfə verir və ölkələrimizi daha da gücləndirir.
Tərcümə - Elçin Bayramlı
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün ain.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
