Vaşinqton enerji bazarındakı qeyri-müəyyənlik fonunda Çin istiqamətində tədarüklərin sabitliyini qorumağa çalışır...
Bloomberg Agentliyi
ABŞ Qazaxıstana Rusiya neftinin Çin istiqamətində tranzitinə verilən icazəni 2027-ci ilin mart ayına qədər uzatmaq qərarı verib. Qazaxıstan Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, müvafiq istisna ABŞ-nin Maliyyə Nazirliyi ilə razılaşdırılıb və bu addım qlobal bazarda dalğalanmalar fonunda xammal tədarükünün sabitliyini qorumağa imkan verir.
Əvvəllər qüvvədə olan lisenziyanın artıq aprel ayında başa çatmalı olduğu qeyd olunur. Lakin Bloomberg-in yazdığına görə, icazənin uzadılması Vaşinqtonun enerji böhranının kəskinləşdiyi şəraitdə daha çevik yanaşma nümayiş etdirdiyini göstərir.
Geosiyasət və enerji: praqmatik balans
Bloomberg-in qiymətləndirməsinə əsasən, ABŞ-nin bu qərarı böyük ölçüdə qlobal neft bazarındakı vəziyyətlə bağlıdır. Yaxın Şərqdə davam edən münaqişə və İranın Hörmüz boğazını faktiki blokadaya alması regiondan neft tədarüklərini ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb və Asiya alıcılarını alternativ mənbələr axtarmağa məcbur edib.
Belə şəraitdə Qazaxıstan üzərindən keçən marşrut Çin üçün – dünyanın ən böyük enerji istehlakçısı üçün – kritik əhəmiyyət kəsb edir. Söhbət ildə təxminən 10 milyon ton neftin, yəni gündəlik 200 min barel həcmində tranzitindən gedir və bu göstəricinin 12,5 milyon tona qədər artırılması ehtimalı da mövcuddur.
Rusiyaya təzyiqin azalması
Lisenziyanın uzadılması eyni zamanda dolayı yolla Rusiyaya olan təzyiqi də azaldır. Bu qərar olmasaydı, Moskva davam edən sanksiyalar və Baltik dənizi istiqamətində ixrac infrastrukturuna edilən zərbələr fonunda Çin bazarına neft çatdırılması üçün təcili alternativ logistika marşrutları axtarmağa məcbur qalacaqdı.
Beləliklə, sanksiya siyasətinə baxmayaraq, ABŞ faktiki olaraq əsas enerji axınlarının qorunmasına imkan yaradır ki, bu da qlobal bazarda daha böyük disbalansın qarşısını almağa yönəlib.
Neft bazarında qeyri-müəyyənlik davam edir
Bazarın volatilliyini artıran amillərdən biri də siyasi bəyanatlardır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla münaqişədən yaxın zamanda çıxmaq ehtimalı ilə bağlı açıqlamaları artıq neft qiymətlərinin qısamüddətli olaraq bir barel üçün 100 dollardan aşağı düşməsinə səbəb olub.
Bununla belə, ümumilikdə bazar qeyri-müəyyən olaraq qalır. Tədarükdə fasilələr, qiymət artımları və neft axınlarının yenidən bölüşdürülməsi ölkələrin məhdud sayda marşrut və təchizatçılardan asılılığını daha da artırır.
Poliqon.info
