Stokholm, 10 mart, AZƏRTAC
İsveçdə ifrat sağçı təşkilatlar getdikcə daha çox fəallaşır və Stokholmda bu sahədə xüsusilə nəzərəçarpacaq artım qeydə alınıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, “Expo” fondunun yeni hesabatında bu cür qrupların ötən il 15 bölgədə iştirakını genişləndirdiyi göstərilir.
Ən əhəmiyyətli təsir iki təşkilat tərəfindən göstərilir: Şimal Müqavimət Hərəkatı (NMR) və “İsveçin aktiv klubu (AKS). AKS ən sürətli artım nümayiş etdirir, gənc tərəfdarları fəal şəkildə cəlb edir və sosial media vasitəsilə təbliğat aparır. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bugünkü ifrat sağçı mühit getdikcə daha gizli fəaliyyət göstərir və nasist simvollarını açıq şəkildə nümayiş etdirməməyə çalışır.
Eyni zamanda, NMR kimi ənənəvi təşkilatların fəaliyyətində azalma müşahidə olunur. Səbəblərdən biri təşkilatın ABŞ-də terror təşkilatı qismində tanınması, onun ictimai fəaliyyətini azaltması və yeni üzvlər üçün cəlbediciliyin azalması hesab olunur.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, İsveçdəki ifrat sağçı səhnə parçalanmış olaraq qalır və əsasən fərdi liderlərin fəaliyyətindən asılıdır. Bir vaxtlar ekstremistlərin güclü olduğu Yönköping qraflığı kimi bəzi bölgələrdə hərəkat faktiki olaraq yoxa çıxıb.
Keçən il diqqətəlayiq hadisələrdən biri sözdə "Salem marşı” - 2000-ci ildə Salemdə qətlə yetirilən və sonradan ekstremistlər tərəfindən simvola çevrilən “Ağ güc” hərəkatı ilə əlaqəli 17 yaşlı nasist Daniel Vretströmün xatirəsinə yürüşün canlandırılması cəhdi idi. Lakin tədbir əvvəlkindən xeyli kiçik olub və cəmi 200 iştirakçı cəlb edib.
Bu arada, sosial media getdikcə daha vacib rol oynayır, burada ifrat sağçı qruplar təbliğat aparır və yeni tərəfdarlar cəlb edir. Mütəxəssislər, xüsusən də gənc radikallaşmış iştirakçılar arasında artan zorakılıq riski barədə xəbərdarlıq edirlər.
Hesabat müəlliflərinin fikrincə, ekstremist hərəkatların fəallaşması qarşıdan gələn seçki kampaniyası zamanı küçə zorakılığının artmasına səbəb ola bilər. Keçmişdə ifrat sağçılar seçkilər zamanı siyasi rəqiblərə və ictimai tədbirlərin iştirakçılarına hücum ediblər.
Nərgiz Cəfərli
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Stokholm
