ain.az, Cebheinfo portalına istinadən məlumat verir.
İSTİQAMƏT: 6.3.10. gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi
Milli mənlik şüuru hər bir xalqın varlığını, kimliyini və gələcəyini müəyyən edən əsas mənəvi dayaqlardan biridir. Bu anlayış sadəcə milli atributlara bağlılıq deyil, həm də tarixi yaddaşa, mədəni irsə, dilə, dövlətçilik ənənələrinə və milli dəyərlərə şüurlu münasibətdir. Gənc nəslin milli mənlik şüurunun formalaşdırılması isə dövlətin davamlı inkişafının, ictimai sabitliyin və milli birliyin əsas təminatıdır. Xüsusilə müasir qloballaşma dövründə bu məsələ daha böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Milli mənlik şüuru fərdin özünü müəyyən bir millətin üzvü kimi dərk etməsi, onun tarixi keçmişini, mədəni irsini və milli maraqlarını mənimsəməsi deməkdir. Bu şüur nə qədər möhkəm və dərin olarsa, cəmiyyət bir o qədər güclü və sabit olar. Gənclər isə cəmiyyətin ən dinamik və gələcəyə yön verən təbəqəsi kimi milli şüurun daşıyıcısı və gələcək nəsillərə ötürücüsüdür. Milli mənlik şüuru anlayışı bir neçə mühüm komponentdən ibarətdir: Tarixi yaddaş, Ana dilinə bağlılıq, milli-mənəvi dəyərlərə hörmət, dövlətçilik ənənələrinə sadiqlik və vətən torpağına sevgi.
Bu komponentlərin hər biri ayrı-ayrılıqda mühüm olsa da, birlikdə bütöv bir mənəvi sistem yaradır. Gənc insan öz tarixini bilmədən, milli qəhrəmanlarını tanımadan, xalqının keçdiyi yolu dərk etmədən tam formalaşmış vətəndaş ola bilməz.
Bu baxımdan Azərbaycan xalqının zəngin dövlətçilik tarixi, mədəniyyəti və milli irsi gənclərin tərbiyəsində mühüm mənbə rolunu oynayır. Qədim dövlətçilik ənənələri, ədəbiyyatımız, incəsənətimiz, musiqimiz və qəhrəmanlıq salnaməmiz milli şüurun formalaşmasında əsas dayaqlardır.
Tarixi yaddaşın rolu
Tarixi yaddaş milli kimliyin təməl sütunlarından biridir. Tarixini bilməyən xalq gələcəyini sağlam qura bilməz. Gənclərə milli tariximizin şanlı səhifələrinin öyrədilməsi, müstəqillik uğrunda aparılan mübarizələrin, dövlət quruculuğu prosesinin və qəhrəmanlıq nümunələrinin aşılanması onların mənəvi dünyasını zənginləşdirir.
Xalqın taleyində dönüş nöqtəsi olan hadisələrin düzgün və obyektiv şəkildə təqdim olunması gənclərin milli qürur hissini artırır. Bu prosesdə ümummilli lider Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyası və milli ideologiyanın formalaşdırılması istiqamətində gördüyü işlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onun “milli mənəvi dəyərlərimizin qorunması” ilə bağlı fikirləri bu gün də gənclərin tərbiyəsində əsas istiqamətlərdən biridir.
Eyni zamanda, müasir dövrdə dövlət başçısı İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən gənclər siyasəti, vətənpərvərlik ruhunun gücləndirilməsi istiqamətində atılan addımlar milli şüurun daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir. Dövlət proqramları, beynəlxalq arenada qazanılan uğurlar, milli maraqların qətiyyətlə müdafiəsi gənclərdə dövlətə bağlılıq hissini gücləndirir.
Ana dilinin qorunması və inkişafı
Milli mənlik şüurunun əsas dayaqlarından biri ana dilidir. Dil millətin ruhudur. Ana dilində düşünmək, yazmaq və yaratmaq milli kimliyin təzahürüdür. Gənclərin ədəbi dil normalarını mənimsəməsi, klassik və müasir ədəbiyyatı oxuması, dilin zənginliyini dərk etməsi onların milli şüurunun formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Dil sadəcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də milli mədəniyyətin daşıyıcısıdır. Atalar sözləri, bayatılar, dastanlar, folklor nümunələri xalqın dünyagörüşünü və həyat fəlsəfəsini əks etdirir. Bu irsin gənc nəslə ötürülməsi milli şüurun davamlılığını təmin edir.
Ailə və məktəbin rolu
Milli mənlik şüurunun və vətənpərvərlik hisslərinin formalaşması ilk növbədə ailədən başlayır. Ailə uşağa ilk mənəvi dəyərləri aşılayan mühitdir. Valideynlərin milli ənənələrə bağlılığı, dövlət rəmzlərinə hörmət göstərməsi, tarixi hadisələrə düzgün münasibəti uşağın şüurunda dərin iz buraxır.
Məktəb isə bu prosesi sistemli şəkildə davam etdirir. Tədris proqramlarında milli tarix, ədəbiyyat, coğrafiya və vətəndaşlıq mövzularının geniş yer alması gənclərin milli kimliyini daha dərindən mənimsəməsinə şərait yaradır. Müəllimlərin şəxsi nümunəsi, vətənpərvərlik ruhunda çıxışları və məktəbdə təşkil olunan tədbirlər şagirdlərin milli ruhunu gücləndirir.
Vətənpərvərlik anlayışı və onun mahiyyəti
Vətənpərvərlik Vətənə sevgi, dövlətə sədaqət və milli maraqlara bağlılıq deməkdir. Bu hiss yalnız emosional bağlılıq deyil, həm də məsuliyyət və vəzifə anlayışıdır. Gənc insan vətənpərvər olduqda o, öz biliyini, bacarığını və əməyini ölkəsinin inkişafına yönəltməyi şərəf bilir.
Vətənpərvərlik hissi hərbi xidmətə hörmətlə yanaşmaqda, dövlət rəmzlərini uca tutmaqda, milli maraqları qorumaqda, ölkənin beynəlxalq nüfuzunu artırmaq üçün çalışmaqda özünü göstərir. Bu hissin formalaşdırılması sistemli və məqsədyönlü fəaliyyət tələb edir.
Mədəniyyət və incəsənətin təsiri
Milli musiqi, teatr, kino, ədəbiyyat və digər incəsənət sahələri gənclərin milli kimliyinin formalaşmasında mühüm rol oynayır. Klassik və müasir sənət nümunələri vasitəsilə gənclər xalqın estetik zövqünü, mənəvi dəyərlərini və dünyagörüşünü mənimsəyirlər.
Milli bayramların, tarixi günlərin qeyd olunması, mədəni tədbirlərin təşkili gənclərdə birlik və həmrəylik hissini gücləndirir. Bu tədbirlər onların milli kimliyə bağlılığını daha da möhkəmləndirir.
Dövlət gənclər siyasəti
Gənclərin hərtərəfli inkişafı üçün həyata keçirilən dövlət proqramları milli şüurun möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, beynəlxalq təcrübə proqramları, idman və mədəniyyət layihələri gənclərin dünyagörüşünü zənginləşdirir və eyni zamanda milli kimliyə bağlılığı artırır.
Gənclər təşkilatlarının fəaliyyəti, könüllülük hərəkatı və ictimai təşəbbüslər gənclərdə sosial məsuliyyət və vətəndaşlıq şüurunu formalaşdırır. Bu isə vətənpərvərlik hisslərinin praktik müstəvidə təzahürüdür.
Qloballaşma və milli kimlik
Müasir dünyada informasiya axınının sürətlənməsi, müxtəlif mədəniyyətlərin qarşılıqlı təsiri milli kimlik məsələsini daha da aktuallaşdırır. Qloballaşma şəraitində milli mənlik şüurunun qorunması və inkişaf etdirilməsi xüsusi diqqət tələb edir.
Gənclər beynəlxalq aləmdə fəal olduqca, eyni zamanda öz milli kimliyini qorumağı bacarmalıdır. Bu, milli dəyərlərə bağlılıqla yanaşı, dünyəvi biliklərə açıq olmaq deməkdir. Güclü milli şüur gənci həm qlobal dünyada rəqabətədavamlı edir, həm də onu milli maraqlara sadiq saxlayır.
Qarabağ zəfərinin mənəvi təsiri
Tarixi ədalətin bərpası və ərazi bütövlüyünün təmin olunması gənclərdə milli qürur və vətənpərvərlik hissini daha da gücləndirmişdir. Qarabağ uğrunda aparılan mübarizə və əldə olunan zəfər milli birliyin və güclü dövlətçilik iradəsinin təntənəsidir. Bu hadisələr gənclərə göstərdi ki, milli həmrəylik və dövlətə bağlılıq böyük nailiyyətlərin əsas şərtidir.
Zəfər ruhu gənclərin milli şüurunda xüsusi yer tutur. Onlar artıq qalib xalqın nümayəndələri kimi öz məsuliyyətlərini daha dərindən dərk edirlər.
Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi dövlətin və cəmiyyətin qarşısında duran strateji vəzifədir. Bu proses ailədən başlayaraq məktəb, ali təhsil müəssisələri, mədəniyyət ocaqları və dövlət siyasəti ilə davam etdirilməlidir.
Milli kimliyini dərk edən, tarixini bilən, dilini sevən və dövlətinə bağlı olan gənclər ölkənin sabahının təminatıdır. Onların yüksək mənəvi keyfiyyətlərə malik olması, milli maraqlara sadiqliyi və vətənpərvərliyi cəmiyyətin davamlı inkişafını təmin edir. Gələcəyin güclü dövləti bugünün milli ruhda tərbiyə olunan gənclərinin çiyinləri üzərində qurulur. Milli mənlik şüuru və vətənpərvərlik hissi isə bu möhkəm təməlin ən etibarlı dayaqlarıdır.
QEYD: Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.
Vilayət Muxtar
“Cebheinfo.az”
Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün ain.az saytını izləyin.
