EN

Kosmosda qiyamət sınağı: İki qara dəlik toqquşmağa hazırlaşır

Markarian 501 qalaktikasının mərkəzindəki böyük sirrin üstü açılıb. Onilliklər boyu tək bir enerji mənbəyi kimi qəbul edilən strukturun əslində birləşmək üzrə olan iki nəhəng qara dəlik olduğu müəyyən edilib.
 
Ölkə.az xəbər verir ki, alimlərin hesablamalarına görə, 100 ildən az bir müddət ərzində baş verəcək bu kosmik toqquşma kainatın ən güclü hadisələrindən birinə çevriləcək.

500 milyon işıq ili uzaqlıqda yerləşən bu kosmik "sÉ™hnÉ™dÉ™” hÉ™r biri Günəşin kütlÉ™sini milyonlarla dÉ™fÉ™ aÅŸan iki obyekt qaçılmaz bir cazibÉ™ spiralına düşüb. TÉ™dqiqatçılar bildirir ki, bu möhtəşəm birləşmÉ™ yaxın bir É™sr É™rzindÉ™ baÅŸ verÉ™cÉ™k vÉ™ kosmos-zaman toxumasında güclü dalÄŸalanmalar yaradacaq.

Max Planck Radio Astronomiya İnstitutunun mütÉ™xÉ™ssislÉ™ri uzun illÉ™rin müşahidÉ™ mÉ™lumatlarını tÉ™hlil etdikdÉ™n sonra mÉ™rkÉ™zdÉ™ki müəmmalı quruluÅŸu aÅŸkara çıxarıblar. Normal halda tÉ™k qara dÉ™likdÉ™n tÉ™k istiqamÉ™tdÉ™ enerji axını gözlÉ™nildiyi halda, mÉ™lumatlar É™ks istiqamÉ™tdÉ™ hÉ™rÉ™kÉ™t edÉ™n ikinci jet axınının mövcudluÄŸunu göstÉ™rib. Bu isÉ™ iki ayrı superkütlÉ™li obyektin bir-birinin cazibÉ™ sahÉ™sindÉ™ kilidlÉ™ndiyini vÉ™ "blazar” kimi maskalandığını ortaya qoyur.

2022-ci ilin yayında baÅŸ verÉ™n nadir hizalanma bu kəşfin É™sas sübutunu tÉ™qdim edib. İki qara dÉ™liyin mövqeyi elÉ™ bir hÉ™ndÉ™sÉ™ yaradıb ki, ön plandakı obyekt arxadakıdan gÉ™lÉ™n işığı bükÉ™rÉ™k mükÉ™mmÉ™l "EynÅŸteyn halqası” É™mÉ™lÉ™ gÉ™tirib. Bu optik fenomen tÉ™dqiqatçılara obyektlÉ™r arasındakı mÉ™safÉ™ni vÉ™ fırlanma sürÉ™tini ölçmÉ™yÉ™ imkan verib.

Mövcud hesablamalara əsasən, bu iki nəhəng obyekt bir-birinin ətrafında tam dövrəni cəmi 121 günə tamamlayır. Bu göstərici onların kosmik miqyasda olduqca yaxın yerləşdiyini göstərir.

Alimlərin fikrincə, növbəti əsr ərzində baş verəcək bu birləşmə insanlıq tarixində müşahidə ediləcək ən güclü astrofizik hadisələrdən biri ola bilər. Qara dəliklərin birləşməsi nəticəsində yaranacaq cazibə dalğalarının Yer üzündəki detektorlar tərəfindən qeydə alınacağı gözlənilir.

TÉ™dqiqatçılar bu son "kosmik rÉ™qsi” izlÉ™mÉ™klÉ™ qara dÉ™liklÉ™rin tÉ™biÉ™ti vÉ™ davranışı barÉ™dÉ™ mühüm elmi nÉ™ticÉ™lÉ™r É™ldÉ™ etmÉ™yi planlaÅŸdırırlar. NÉ™ticÉ™dÉ™ Markarian 501 qalaktikasının mÉ™rkÉ™zindÉ™ iki ayrı obyekt deyil, vahid vÉ™ daha güclü bir qara dÉ™lik qalacaq.(qaynarinfo)

Chosen
4
1
olke.az

2Sources