ain.az bildirir, Azpolitika.az saytına əsaslanaraq.
ABŞ administrasiyası Rusiya nefti ilə bağlı sanksiya rejimində növbəti dəfə texniki xarakterli geri addım atıb. ABŞ Maliyyə Nazirliyinin yaydığı yeni baş lisenziyaya əsasən, 17 aprel 2026-cı il tarixinədək tankerlərə yüklənmiş Rusiya nefti və neft məhsullarının satışı müvəqqəti olaraq sanksiyalardan azad edilib. Bu icazə 16 may tarixinədək qüvvədə olacaq və yalnız artıq yolda olan – tranzitdəki yüklərə şamil edilir.
Vaşinqton bu addımı formal olaraq “texniki tənzimləmə” kimi təqdim edir. Bildirilir ki, məqsəd artıq başlanmış müqavilələrin tamamlanmasına imkan yaratmaq, xüsusilə də sığorta və daşınma əməliyyatlarında hüquqi boşluqların qarşısını almaqdır. ABŞ rəsmiləri, o cümlədən maliyyə naziri Scott Bessent və energetika naziri Chris Wright daha əvvəl də bu tip güzəştlərin müvəqqəti olduğunu və ümumi sanksiya siyasətini dəyişmədiyini vurğulamışdılar.
Lakin məsələnin mahiyyəti yalnız texniki detallarla məhdudlaşmır. Əslində bu qərar qlobal enerji bazarlarında artan qeyri-sabitliyin fonunda qəbul edilib. Xüsusilə İran ətrafında gərginliyin yüksəlməsi və Hormuz Strait ətrafında yaranan risklər dünya neft ticarətinin ən kritik marşrutlarından birini sual altına salıb.
Vaşinqton faktiki olaraq iki seçim arasında qalıb: ya Rusiyaya qarşı sərt sanksiya kursunu dəyişmədən davam etdirmək, ya da qlobal bazarda qiymət şoklarının qarşısını almaq üçün məhdud güzəştlərə getmək. Mövcud qərar ikinci variantın seçildiyini göstərir.
Ekspertlər hesab edir ki, ABŞ üçün əsas prioritet hazırda enerji bazarında sabitliyin qorunmasıdır. Çünki kəskin qiymət artımı həm daxili inflyasiyanı yüksəldə, həm də Qərb müttəfiqlərinin iqtisadiyyatına ciddi zərbə vura bilər. Bu baxımdan, Rusiya neftinin bazardan ani çıxarılması Vaşinqtonun öz maraqlarına da zidd ola bilər.
Bu addım ABŞ daxilində də birmənalı qarşılanmayıb. Demokrat senatorların bir qismi qərarı sərt tənqid edərək bunu “geri dönüş” və ya “ziddiyyətli siqnal” kimi qiymətləndirib. Onların fikrincə, hətta müvəqqəti güzəştlər belə, Rusiyaya əlavə gəlir qazandıraraq Ukrayna müharibəsi fonunda Kremlə dolayı dəstək effekti yarada bilər.
Rusiya tərəfi isə məsələyə daha sakit reaksiya verir. Kremlin sözçüsü Dmitry Peskov əlavə neft gəlirlərinin “kritik əhəmiyyət daşımadığını” bildirib. Bununla yanaşı, Moskva əvvəlki kimi Qərb sanksiyalarını “qanunsuz” və “effektsiz” adlandırmağa davam edir.
Son qərar göstərir ki, ABŞ-ın sanksiya siyasəti artıq daha elastik xarakter alır. Formal olaraq sərt kurs qorunsa da, praktikada qlobal iqtisadi reallıqlar Vaşinqtonu müəyyən manevrlərə məcbur edir.
Bu isə o deməkdir ki, enerji bazarındakı hər yeni böhran fonunda oxşar “müvəqqəti yumşalmalar” yenidən gündəmə gələ bilər. ABŞ üçün əsas məsələ artıq təkcə siyasi təzyiq deyil – eyni zamanda, bu təzyiqin dünya bazarına vurduğu zərərin idarə olunmasıdır.
Rasim Əliyev
“AzPolitika.info”
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
