Bakı, 29 mart, AZƏRTAC
Nəsiminin fəlsəfəsi, Babəkin qılıncı və Beyrəyin eşqi onun simasında bir ömrün sənət salnaməsinə çevrildi. Bu sima xalqın tarixini, mübarizəsini və duyğularını yaşadan canlı bir yaddaş idi. O, 77 illik ömrünü sənətə həsr edərək yaratdığı hər obrazla tamaşaçıların yaddaşına əbədi həkk olundu.
Bu böyük sənət yolunun sahibi Azərbaycan kino sənətinin sütunlarından biri, Xalq artisti, “İstiqlal” və “Şərəf” ordenli Rasim Balayevdir.
1948-ci il avqustun 8-də Ağsu rayonunda anadan olan sənətkar 1969-cu ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu bitirib. O, ilk dəfə Bakı kinostudiyasında “Ulduzlar sönmür” əsərində kiçik bir rolda çəkilib. “Nəsimi”, “Babək” və “Dədə Qorqud” filmlərində oynadığı rollarla o, əsl tamaşaçı sevgisini qazanıb.
Rasim Balayev artıq 34 yaşında Azərbaycanın Xalq artisti idi. Çünki Nəsiminin dərisi soyulanda o əzabı simasında verə bilsin deyə ovcunun içində saxladığı mismarı var gücü ilə sıxıb ətinə pərçimləyəcək qədər sənətini sevirdi. Mismar onun ovcunu parçaladıqca Nəsiminin dərisi soyularkən yaşadığı cismani əzabı yaşayır və bu, onda təbii alınırdı. Onun bu parlaq ifası VII Ümumittifaq Kinofestivalında “Ən yaxşı kişi rolu” mükafatı ilə təltif olundu və gənc aktyorun sənətdəki böyük yolunun başlanğıcını qoydu.
"Babək” (1979) filmi isə Rasim Balayev sənətinin gücünü daha geniş miqyasda təsdiqlədi. "Bu dünyada bircə gün azad yaşamaq qırx il boyunduruq altında sürünməkdən yaxşıdır" nidası aktyorun səsi ilə yeni bir nəfəs aldı.
Görkəmli sənətkar ardıcıl olaraq Almaniyada, Türkiyədə, Rusiyada, İranda, Tacikistanda, Özbəkistanda, Gürcüstanda və digər yerlərdə ekranlaşdırılan 70-dən çox filmdə sanballı rolları ifa edib. O, yalnız müsbət qəhrəman kimi sevilməyib, həm də cəmiyyətdəki mənfi obrazları tamaşaçının gözü qarşısında bütün çılpaqlığı ilə canlandırıb.
Rasim Balayev 1990-cı ildən 2013-cü ilə qədər Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının katibi, 2022-ci il mayın 31-dən Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri kimi fəaliyyət göstərib.
Onun əmək və fəaliyyəti dövlət tərəfindən daim yüksək qiymətləndirilib, ali dövlət ordenləri və mükafatları ilə təltif olunub. Rasim Balayev 1998-ci il avqustun 7-də “Şöhrət”, 2018-ci il avqustun 1-də “Şərəf”, 2023-cü il avqustun 7-də isə “İstiqlal” ordenləri ilə təltif edilib.
Bu gün vəfat edən Xalq artisti Rasim Balayevin yaratdığı obrazlar uzun illər tamaşaçı yaddaşında yaşayacaqdır. Onun vəfatı Azərbaycan mədəniyyəti və kino sənəti üçün ağır itkidir.
Müxbir – Gülay Nəzərova
