Bakı. Trend:
Aralarında Kazio İşiquro, Filippa Qreqori və Riçard Osman kimiməşhur yazıçıların da olduğu təxminən 10 min yaradıcı insan müəllifhüquqlarının qorunması ilə bağlı kampaniyaya qoşulub.
Trend bubarədə xarici KİV-ə istinadən xəbər verir.
Məlumata görə, “This Book Was Stolen” (“Bu kitab oğurlanıb”)adlı kampaniyada minlərlə müəllif iştirak edib və kitabda yalnızonların adlarının siyahısı yer alıb. Nəşrin nüsxələri BöyükBritaniya hökumətinin müəllif hüquqları qanunvericiliyində təklifolunan dəyişikliklərin iqtisadi təsirini qiymətləndirməsindən birhəftə əvvəl, "London Book Fair" çərçivəsində iştirakçılarapaylanıb.
Nazirlər 18 martadək həm iqtisadi təsirin qiymətləndirilməsi,həm də hüquqi islahatlarla bağlı məsləhətləşmələrin gedişi barədəməlumat təqdim etməlidirlər. Bu proses süni intellekt şirkətlərininyaradıcı insanların əsərlərindən necə istifadə etməsi ilə bağlınarazılıqların artdığı bir vaxta təsadüf edir.
Kampaniyanın təşkilatçısı, bəstəkar və müəllif hüquqlarınınmüdafiəsi üzrə fəal olan Ed Nyuton-Reks bildirib ki, süni intellektsənayesi icazəsiz və ödənişsiz götürülmüş əsərlər üzərindəqurulub.
Onun sözlərinə görə, generativ süni intellekt məhz üzərindətəlim keçdiyi insanların işi ilə rəqabət aparır və onlarındolanışıq imkanlarını azalda bilər. Nyuton-Reks hökuməti ölkəninyaradıcılarını qorumağa və süni intellekt şirkətlərinin əsərlərin“oğurlanmasını” qanuniləşdirməməyə çağırıb.
Kitabın arxa üz qabığında isə belə yazılıb: “Böyük Britaniyahökuməti süni intellekt şirkətlərinin xeyrinə kitab oğurluğunuqanuniləşdirməməlidir”.
Eyni zamanda nəşriyyat sektoru sərgi çərçivəsində süni intellektüçün lisenziyalaşdırma təşəbbüsü də irəli sürüb.
Generativ süni intellekt sistemlərinin, o cümlədən çatbotlar vəgörüntü generatorlarının hazırlanması üçün internetdən böyük həcmdəməlumat toplanır. Bu məlumatların bir hissəsi müəllif hüquqları iləqorunan əsərlərdən ibarət olduğuna görə məsələ dünya üzrə yaradıcımütəxəssislərlə texnologiya şirkətləri arasında ciddi mübahisələrəvə məhkəmə iddialarına səbəb olub.
Məsələn, ötən il süni intellekt şirkəti Anthropic, yaratdığıClaude sisteminin təlimi üçün müəlliflərin əsərlərinin piratnüsxələrindən istifadə edildiyi iddiaları ilə bağlı kollektivməhkəmə işini həll etmək üçün təxminən 1,5 milyard dollar ödəməyərazılaşmışdı.
Britaniyalı yaradıcı şəxslər hökumətin əsas təklifinə də kəskinreaksiya veriblər. Bu təklif süni intellekt şirkətlərinə müəllifhüquqları ilə qorunan əsərlərdən sahibinin icazəsi olmadan istifadəetməyə imkan verə bilər, yalnız müəllif bu prosesdən imtinaetdiyini əvvəlcədən bildirməlidir.
Etiraz edənlər arasında məşhur musiqiçi Elton John da var. O,müəllif hüquqları qanunvericiliyinin yumşaldılması ehtimalınıtənqid edərək hökumətin mövqeyini “tam məğlubiyyət” adlandırıb.
Hökumət isə bildirib ki, məqsəd həm insan yaradıcılığınıqoruyan, həm də innovasiyaya imkan verən balanslı müəllif hüquqlarısistemi yaratmaqdır. Rəsmi sözçünün sözlərinə görə, hökumətyaradıcı sektorla məsləhətləşmələri davam etdirəcək və 18 martadəkparlamentə yenilənmiş məlumat təqdim edəcək.
