Bizimyol saytından əldə olunan məlumata görə, ain.az məlumat yayır.
Son günlər sosial şəbəkələrdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin iclası zamanı yuxuya getmiş alimlərin fotoları sürətlə yayılaraq geniş ictimai müzakirələrə səbəb olub. Fotolar müxtəlif media səhifələrində paylaşılaraq istifadəçilər arasında zarafat, istehza və tənqid predmetinə çevrilib. Hadisənin sadəcə əyləncəli epizod kimi təqdim olunması cəmiyyətin elm adamlarına münasibətindəki daha dərin problemləri ortaya çıxarır. Azərbaycanda elmi fəaliyyət göstərən alimlərin maddi təminatı, ictimai hörməti və sosial statusu uzun illərdir ki, ciddi narahatlıqlar mövzusudur. Belə vəziyyət fonunda yayılan fotolar, bir tərəfdən insanların diqqətini çəkir, digər tərəfdən isə sosial ədalət və medianın etik məsuliyyəti ilə bağlı suallar doğurur.
Dünya təcrübəsinə nəzər salsaq, rəsmi toplantılarda, konfranslarda və seminarlar zamanı iştirakçıların yorğunluqdan yuxuya getməsi nadir hal deyil. ABŞ, Almaniya və Yaponiya kimi ölkələrdə belə görüntülər tez-tez media tərəfindən işıqlandırılır, lakin orada təqdimat daha balanslıdır və sensasiya elementi minimaldır. Azərbaycanda isə vəziyyət fərqlidir. Sosial media fotoları daha çox sensasiya üçün istifadə edir, nəticədə alimlər ictimaiyyət qarşısında lağ obyektinə çevrilir. Bu yanaşma etik və sosial baxımdan ədalətsizdir, çünki bir çox alim aylıq 700–1000 manat əməkhaqqı ilə çalışır, uzun illər ömürlərini elmi fəaliyyətə və təhsilə həsr etmişdir.
Hadisəyə obyektiv yanaşmaq üçün ilk diqqət yetirilməli məqam iclasların formatıdır. Uzun, monoton, interaktivliyi zəif toplantılar iştirakçıların diqqətini qorumağı çətinləşdirir və yorğunluq yaradır. Xüsusilə yaşlı alimlərin çox olduğu tədbirlərdə belə hallar fizioloji və psixoloji baxımdan başa düşüləndir. Buna görə də yayılan fotoları yalnız fərdi məsuliyyət prizmasından qiymətləndirmək düzgün olmaz. Əksinə, məsələnin kökləri elmi fəaliyyətin sosial və iqtisadi çərçivəsində axtarılmalıdır.
Sosial mediada reaksiyaların kəskinliyi cəmiyyətdə elm adamlarının statusuna dair suallar doğurur. Azərbaycanda elmi fəaliyyət uzun illər tələb edir, amma əməkhaqqı və sosial təminat yetərli deyil. Bu səbəbdən cəmiyyət bəzən elmi işçilərin əməyini dəyərləndirmir və onları ictimai lağ obyektinə çevirir.
Medianın rolu yalnız xəbəri paylaşmaq deyil, həm də hadisəni etik və balanslı şəkildə təqdim etməkdir. Fotoların yalnız gülməli aspektini ön plana çıxarmaq, ictimaiyyətin yanlış təsəvvür formalaşdırmasına səbəb olur.
Təşkilati məsələlər də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İclasların effektivliyini artırmaq üçün mütəxəssislər qısa və konkret çıxışları, interaktiv müzakirələri və düzgün planlaşdırılmış fasilələri tövsiyə edirlər. Bu yanaşma iştirakçıların diqqətini qoruyar və tədbirin real faydasını artırar. Nəticədə həm iştirakçıların yorğunluğu azalır, həm də sosial mediada yayılan fotoların həssas konteksti daha obyektiv görünür
Hadisə həm də elmi fəaliyyətə və akademik əməyə cəmiyyətin münasibətini göstərir. Elm adamlarının illərlə sərf etdiyi tədqiqatlar, təhsil və ictimai layihələr maddi və sosial baxımdan yetərincə qiymətləndirilmirsə, onların əməyinin lağ obyektinə çevrilməsi təəccüblü deyil. Belə hallarda əsas prioritet problemi yalnız vizual əlamətlərdən deyil, struktur problemlərdən qiymətləndirməkdir: əməkhaqqı, sosial təminat, media etikası və tədbirlərin keyfiyyəti kimi məsələlər.
Sosial mediada yayılan fotolar yalnız bir hadisəni deyil, cəmiyyətdə elmə münasibət, media etikası və akademik mühitin vəziyyətini ortaya qoyur. Şəxslərin məsxərəyə qoyulması əvəzinə, problemin səbəbləri araşdırılmalı, tədbirlərin keyfiyyəti və alimlərin sosial durumu yaxşılaşdırılmalıdır. Elm adamlarının fəaliyyəti cəmiyyətin inkişafında əsas sütunlardan biridir və onların əməyinə hörmət göstərmək yalnız etik deyil, həm də milli tərəqqi üçün vacibdir.
Leyla Mirzə, Bizimyol.info
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün ain.az saytını izləyin.
