Bizimyol portalından əldə olunan məlumata əsasən, ain.az xəbər verir.
Azərbaycan xalqının tarixində elə faciəli səhifələr vardır ki, onlar yalnız keçmişin ağrısı deyil, həm də milli yaddaşın, dövlətçilik iradəsinin və gələcəyə yönəlmiş siyasi strategiyanın əsas dayaqlarından birinə çevrilmişdir. 26 Fevral – Xocalı Soyqırımı məhz belə hadisələrdəndir. Bu tarix yalnız bir şəhərin sakinlərinə qarşı törədilmiş vəhşilik deyil, bütövlükdə Azərbaycan xalqına qarşı həyata keçirilmiş ağır humanitar cinayət kimi qiymətləndirilir və hər il dövlət səviyyəsində dərin ehtiramla yad olunur.
1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Xocalı şəhərində dinc əhaliyə qarşı həyata keçirilmiş hücum nəticəsində yüzlərlə insan həyatını itirmiş, qadınlar, uşaqlar və yaşlılar amansızlıqla qətlə yetirilmişdir. Rəsmi statistikaya görə, 613 mülki şəxs öldürülmüş, 1275 nəfər girov götürülmüş, yüzlərlə insan yaralanmış və itkin düşmüşdür.
Bu faciə yalnız hərbi əməliyyatın nəticəsi deyil, mülki əhaliyə qarşı məqsədyönlü zorakılıq kimi təqdim olunur və beynəlxalq platformalarda Azərbaycan tərəfindən ardıcıl şəkildə gündəmə gətirilir. Xocalı hadisəsi Azərbaycan cəmiyyətində milli yaddaşın əsas simvollarından biri kimi yaşayır.
Xocalı faciəsinin dövlət səviyyəsində sistemli şəkildə tanıdılması və siyasi-hüquqi qiymət alması məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra mümkün olmuşdur. Onun təşəbbüsü ilə Xocalı hadisələrinə rəsmi siyasi-hüquqi qiymət verilməsi istiqamətində mühüm qərarlar qəbul edilmiş, 26 fevral tarixi “Xocalı Soyqırımı Günü” kimi dövlət yaddaşında təsbit edilmişdir.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursu bu faciənin yalnız milli deyil, beynəlxalq müstəvidə də tanıdılması üçün ideoloji və diplomatik əsas yaratdı. Bu xətt sonrakı illərdə daha geniş miqyas alaraq Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm istiqamətlərdən birinə çevrildi.
Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə Xocalı həqiqətlərinin beynəlxalq aləmdə tanıdılması daha fəal mərhələyə qədəm qoydu. Dövlət başçısının müxtəlif çıxışlarında Xocalı faciəsinin insanlığa qarşı cinayət olduğu xüsusi vurğulanır və dünya ictimaiyyətinin buna obyektiv qiymət verməsinin vacibliyi qeyd edilir.
2024-cü ildə Xocalı şəhərində soyqırımı memorialının təməlqoyma mərasimində cənab Prezident İlham Əliyev vurğulamışdır ki, faciə qurbanlarının xatirəsinin məhz Xocalıda yad edilməsi tarixi ədalətin bərpasının rəmzidir və illər sonra doğma torpaqlara qayıdış milli iradənin təntənəsidir. Bu yanaşma Xocalı məsələsini sadəcə keçmişin faciəsi kimi deyil, həm də müasir Azərbaycanın güclənən dövlətçilik modelinin mənəvi dayağı kimi təqdim edir.
2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində yeni mərhələ açdı. Bu müharibə zamanı şəhidlərimizin fədakarlığı, qazilərimizin şücaəti və ordumuzun peşəkarlığı nəticəsində işğal altında olan torpaqlar azad edildi. Bu qələbə yalnız hərbi uğur deyil, həm də uzun illər Xocalı kimi faciələrin ağrısını yaşayan xalqın ədalətə inamının möhkəmlənməsi kimi qiymətləndirilir. Dövlət rəhbərliyi tərəfindən dəfələrlə qeyd olunduğu kimi, şəhidlərimizin qanı yerdə qalmamış, milli birlik və vətənpərvərlik ruhu Azərbaycana yeni reallıq qazandırmışdır.
Bu gün Xocalı Soyqırımı Azərbaycan xalqının kollektiv yaddaşında yalnız bir faciə deyil, həm də milli həmrəyliyin rəmzidir. Məktəblərdə, universitetlərdə, kütləvi informasiya vasitələrində və beynəlxalq platformalarda Xocalı həqiqətlərinin müntəzəm şəkildə təqdim olunması gənc nəslin tarixi şüurunun formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Hər il 26 fevral tarixində ölkənin müxtəlif bölgələrində keçirilən anım mərasimləri göstərir ki, xalq öz şəhidlərini unutmur və tarixi ədalətin tanınması uğrunda mübarizə davam edir. Xocalı adı artıq yalnız bir coğrafi məkan deyil bu, milli kimliyin və tarixdən çıxarılan dərslərin simvoludur.
Xocalı Soyqırımı Azərbaycan dövlətinin siyasi kursunda və xalqın milli yaddaşında xüsusi yer tutur. Ulu Öndər Heydər Əliyevin bu məsələyə hüquqi-siyasi qiymət verən siyasəti, cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə davam etdirilən beynəlxalq tanıtım xətti və Vətən müharibəsində əldə olunan qələbə bir bütöv ideoloji xəttin tərkib hissəsi kimi görünür.
Bu gün Xocalı faciəsinin qurbanları ehtiramla yad olunur, şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyilir, qazilərimizin qəhrəmanlığı yüksək qiymətləndirilir. Tarix göstərir ki, xalq öz ağrısını unutmadıqda, onu milli gücə çevirməyi bacarır Xocalı da Azərbaycan xalqı üçün məhz belə bir tarixi və mənəvi dərsdir.
Nicat İsmayılov
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün ain.az saytını izləyin.
