Moskva 2008-ci il Buxarest sammitinin qərarının ləğvini də gündəmə gətirir...
Rusiya NATO-dan alyansın şərqə doğru genişlənməməsi ilə bağlı verdiyi vədlərin hüquqi sənəd formasında, yazılı şəkildə təsbit olunmasını tələb etməyə hazırlaşır.
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə “İzvestiya” nəşrinə Rusiyanın Belçikadakı səfirliyindən məlumat verilib.
Diplomatik nümayəndəlik bildirir ki, Moskva bununla yanaşı, 2008-ci ildə keçirilmiş NATO Buxarest sammiti zamanı qəbul edilmiş qərarın ləğvinə də nail olmağa çalışacaq. Həmin sammitdə alyans Ukrayna və Gürcüstanın gələcəkdə NATO-ya üzv olacağı barədə siyasi razılıq əldə etmişdi. Rusiya tərəfi hesab edir ki, bu qərar regionda təhlükəsizlik balansına mənfi təsir göstərib və Moskvanın strateji maraqlarını nəzərə almayıb.
Səfirlikdə vurğulanıb ki, hüquqi təsbitin zəruriliyi keçmişdə NATO nümayəndələri tərəfindən verilmiş şifahi vədlərin sonradan yerinə yetirilməməsi ilə bağlıdır. Rusiya tərəfinin iddiasına görə, alyans rəsmiləri müxtəlif dövrlərdə blokun şərqə doğru genişlənməyəcəyi barədə açıqlamalar versələr də, sonradan bu bəyanatlar “unudulub və nəzərə alınmayıb”.
Diplomatik nümayəndəlik həmçinin qeyd edib ki, Almaniyanın birləşməsi dövründə NATO ölkələrinin liderləri SSRİ rəhbərliyinə alyansın şərq istiqamətində irəliləmək planının olmadığını bildiriblər. Rusiya tərəfi iddia edir ki, bu bəyanatları təsdiqləyən sənədlər Qərb dövlətlərinin arxivlərində saxlanılır, lakin onların ictimaiyyətə açıqlanması məqsədli şəkildə yubadılır və ya ümumiyyətlə həyata keçirilmir.
Qərb ölkələri isə bu mövqeni qəbul etmir. NATO rəhbərliyi və bir sıra üzv dövlətlərin rəsmiləri dəfələrlə bəyan ediblər ki, SSRİ-yə və ya Rusiyaya alyansın genişlənməyəcəyi barədə rəsmi, hüquqi öhdəlik heç vaxt verilməyib. Onların sözlərinə görə, belə strateji qərarlar yalnız bütün üzv ölkələrin konsensusu və yazılı razılığı əsasında qəbul oluna bilər.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Moskvanın bu tələbi Qərblə münasibətlərdə yeni diplomatik müzakirələr mərhələsinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda, NATO-nun “açıq qapı” siyasətindən geri çəkilməsinin real olub-olmadığı sual altındadır, çünki alyansın əsas prinsiplərindən biri suveren dövlətlərin öz təhlükəsizlik seçimlərini sərbəst müəyyən etmək hüququdur.
Poliqon.info
