Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda yerləşən Azəri–Çıraq–Günəşli (AÇG) yataqlar blokunda indiyədək (01.05.2025 tarixinə) 623 milyon ton neft və 252,6 milyard kubmetr səmt qazı hasil olunub.
Bu barədə Aznews.az 31-ci Beynəlxalq Xəzər Neft və Qaz Sərgisi “Caspian Oil and Gas” çərçivəsində SOCAR-ın təqdim etdiyi məlumatlara istinadən xəbər verir.
Məlumata görə, AÇG Xəzərin Azərbaycan sektorunda ən böyük neft və qaz yatağı hesab olunur. Hazırda yataqlar blokunda yeddi hasilat platforması fəaliyyət göstərir. Bunlar Çıraq, Mərkəzi Azəri, Qərbi Azəri, Şərqi Azəri, Dərinsulu Günəşli, Qərbi Çıraq və Azəri Mərkəzi Şərqi (ACE) platformalarıdır.
Qeyd olunub ki, ən yeni platforma olan ACE 2024-cü ildə istismara verilib və məsafədən idarə olunan texnologiyalar əsasında fəaliyyət göstərir. Platformanın gündəlik hasilat gücü 100 min barel neft təşkil edir.
Məlumatda bildirilir ki, ACE platformasının istismar müddəti ərzində ümumilikdə təxminən 300 milyon barel neft hasil ediləcəyi proqnozlaşdırılır.
SOCAR-ın açıqladığı məlumatlara görə, Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda yerləşən Azəri–Çıraq–Günəşli yataqlar blokunda 2025-ci ilin may ayınadək ümumilikdə 623 milyon ton neft və 252,6 milyard kubmetr səmt qazı hasil olunub. Eyni zamanda, yatağın ən yeni istehsal infrastrukturu olan Azəri Mərkəzi Şərqi (ACE) platformasının 2024-cü ildən istismara verilməsi və gündəlik 100 min barel hasilat gücünə malik olması AÇG layihəsinin yeni inkişaf mərhələsinə daxil olduğunu göstərir. Bu göstəricilər təkcə Azərbaycanın enerji sektorunun miqyasını deyil, həm də layihənin uzunmüddətli iqtisadi əhəmiyyətini ortaya qoyur.
AÇG yataqlar bloku artıq üç onillikdir ki, Azərbaycanın enerji sənayesinin əsas dayaqlarından biri kimi çıxış edir. 1994-cü ildə imzalanmış və beynəlxalq enerji tarixində mühüm hadisə hesab edilən "Əsrin müqaviləsi" ilə başlayan inkişaf mərhələsi ölkənin enerji ixracatçısı kimi mövqeyini formalaşdırdı. Bu gün əldə olunan 623 milyon tonluq hasilat göstəricisi Azərbaycanın müstəqillik dövründə iqtisadi transformasiyasının əsas maliyyə mənbələrindən birinin məhz AÇG olduğunu təsdiqləyir.
Müasir enerji bazarlarında yataqların dəyəri yalnız hasil olunan resursların həcmi ilə deyil, onların nə qədər səmərəli və texnoloji əsaslarla işlənməsi ilə qiymətləndirilir. Bu baxımdan ACE platforması xüsusi diqqət çəkir. Məsafədən idarə olunan texnologiyalar əsasında fəaliyyət göstərən platforma dəniz neft-qaz sənayesində yeni nəsil istehsal həllərinin tətbiqinə nümunə hesab olunur. Dünyada enerji şirkətləri son illərdə avtomatlaşdırma, rəqəmsal monitorinq və süni intellekt əsaslı idarəetmə sistemlərinə daha çox investisiya yatırırlar. Məqsəd həm təhlükəsizliyi artırmaq, həm də əməliyyat xərclərini optimallaşdırmaqdır.
