AZ

Həm elektrik vurur, həm də yandırır - QƏTİYYƏN TOXUNMAYIN

Avstraliyanın yağış meşələrində yetişən Gympie-Gympie ağacı (Dendrocnide moroides) dünyanın ən təhlükəli bitkilərindən biri hesab olunur. Bu bitkiyə toxunulduqda ifraz olunan güclü neyrotoksinlər insan bədənində eyni anda həm elektrik cərəyanı vurması, həm də yanıq hissi yaradır.

Musavat.com xəbər verir ki, bitkinin gövdəsi və yarpaqları mikroskopik iynələrlə örtülüb. Bu iynələr dəri ilə təmas zamanı güclü zəhəri birbaşa orqanizmə ötürür. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, yaranan ağrı saatlarla deyil, aylarla, hətta bəzi hallarda illərlə davam edə bilir.

Laboratoriya araşdırmaları Gympie-Gympie bitkisindəki toksinlərin ölümcül hörümçək və konus ilbizlərinin ifraz etdiyi neyrotoksinlərlə oxşar molekulyar quruluşa malik olduğunu göstərib. Bitkinin yaratdığı ağrının mərkəzi sinir sisteminə təsir etdiyi bildirilir.

Tibbi qeydlərdə yer alan hadisələrdən birində 1963-cü ildə bitki ilə təmasda olan şəxsin ağrılarının iki il davam etdiyi qeyd olunub. Tarixi mənbələrdə isə 1866-cı ildə bu bitkiyə toxunan bir yük heyvanının qısa müddət sonra öldüyü bildirilir.

Gympie-Gympie yalnız toxunduqda təhlükə yaratmır. Bitkinin havaya yaydığı zəhərli mikroskopik tüklər nəfəs yolu ilə bədənə daxil olduqda burun qanaması, güclü allergik reaksiyalar və tənəffüs sistemi problemlərinə səbəb ola bilir. Buna görə Avstraliyanın bəzi meşə ərazilərində bitkinin yerləşdiyi bölgələrdə xüsusi xəbərdarlıq lövhələri quraşdırılıb.

Gympie-Gympie o qədər güclü ağrı yaratdığı üçün bəzi mənbələrdə “intihar bitkisi” kimi də tanınır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, yarpaqların üzərindəki iynələr dəriyə sancıldıqdan sonra tam təmizlənmədikdə ağrı uzun müddət təkrarlana bilər. Bəzi insanlar bu hissi “qaynar turşu ilə yanmaq və eyni anda elektrik cərəyanına düşmək” kimi təsvir edirlər.

Buna baxmayaraq, bitki Avstraliya və Cənub-Şərqi Asiyanın bəzi yağış meşələrində təbii şəkildə yetişməyə davam edir və elm adamları onun zəhərinin sinir sistemi üzərindəki təsirlərini araşdırırlar.

Seçilən
19
1
ekologiya.az

2Mənbələr