Azərbaycanda həyat sığortası bazarında ilin ilk dörd ayında qeydə alınan göstəricilər sektorun daha aktiv və funksional mərhələyə keçdiyini göstərir. Toplanan sığorta haqlarının 371,5 milyon manatı ötməsi və illik müqayisədə təxminən 10 % artması həyat sığortasına marağın yüksəldiyini nümayiş etdirir. Bununla yanaşı, ödənişlərin 39,6 % artaraq 207 milyon manata çatması bazarın yalnız satış deyil, real təminat mexanizmi kimi işləməyə başladığını göstərən əsas indikatorlardan biridir.
Sığorta sektorunda ən vacib göstəricilərdən biri “ödəniş əmsalı” hesab olunur. Azərbaycanda həyat sığortası üzrə hər 100 manat sığorta haqqına qarşılıq 55,7 manat ödəniş edilməsi sektorun əvvəlki illərlə müqayisədə daha aktiv kompensasiya mərhələsinə keçdiyini göstərir. Ötən il bu göstəricinin 43,9 manat olması bazarda öhdəliklərin və müştəri müraciətlərinin əhəmiyyətli şəkildə artdığını ortaya qoyur. Beynəlxalq praktikada ödəniş əmsalının yüksəlməsi bir tərəfdən risk hadisələrinin artımını, digər tərəfdən isə bazarda etimadın və xidmət aktivliyinin güclənməsini göstərə bilər.
Qlobal miqyasda həyat sığortası bazarı son illərdə sürətlə genişlənir. Pandemiya sonrası dövrdə əhalinin maliyyə təhlükəsizliyi və sosial müdafiə məsələlərinə daha həssas yanaşması həyat və sağlamlıq sığortasına tələbi artırıb. Swiss Re və OECD kimi beynəlxalq qurumların hesabatlarında qeyd olunur ki, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə həyat sığortası bazarı ən sürətli böyüyən maliyyə seqmentlərindən birinə çevrilib.
Azərbaycanda da həyat sığortasının genişlənməsinə təsir edən əsas amillərdən biri sosial və maliyyə davranışındakı dəyişikliklərdir. Uzunmüddətli maliyyə planlaşdırması, ipoteka və kredit bazarının böyüməsi, eləcə də korporativ sosial paketlərin genişlənməsi həyat sığortası məhsullarına marağı artırır. Xüsusilə yığım elementli həyat sığortası və istehsalatda bədbəxt hadisələrdən icbari sığorta bazarın əsas hərəkətverici istiqamətləri sırasında yer alır.
Ödənişlərin ümumi bazar üzrə daha sürətli artması da diqqət çəkir. Azərbaycanda bütün sığorta bazarında hər 100 manat sığorta haqqının təxminən 50 manatının geri ödənilməsi sığorta sisteminin əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha aktiv işlədiyini göstərir. Bu dinamika müştəri müraciətlərinin artması ilə yanaşı, tənzimləmə və nəzarət mexanizmlərinin daha sistemli tətbiqi ilə də əlaqələndirilir.
Həyat sığortası sektorunun inkişafı maliyyə bazarları üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. İnkişaf etmiş ölkələrdə həyat sığortası şirkətləri uzunmüddətli investisiya resurslarının əsas mənbələrindən biri hesab olunur. Bu şirkətlər topladıqları vəsaitləri istiqrazlar, infrastruktur layihələri və digər maliyyə alətlərinə yönəldərək iqtisadiyyatda kapital bazarlarının dərinləşməsinə töhfə verirlər. Azərbaycan üçün də həyat sığortasının böyüməsi uzunmüddətli maliyyə resurslarının formalaşması baxımından strateji əhəmiyyət daşıya bilər.
