“OpenAI” şirkəti — ChatGPT çat-botunun yaradıcısı — artıq bu payız birjaya çıxmağı planlaşdırır. Bu barədə vəziyyətlə tanış mənbələrə istinadən “The Wall Street Journal” və “Bloomberg” yazır. Məlumata görə, şirkət səhmlərin ilkin kütləvi yerləşdirilməsi (IPO) üçün məxfi ərizəni yaxın günlərdə, hətta mümkün olaraq 22 may cümə günü təqdim etməyi planlaşdırır.
WSJ yazır ki, “OpenAI” sentyabr ayına qədər birjaya çıxış üçün hazırlıqları başa çatdırmağı hədəfləyir. Mənbələr qeyd ediblər ki, şirkətin planları hələ yekun deyil və dəyişə bilər.
Bu həftə “OpenAI”nin baş direktoru Sem Altman “Tesla” və “SpaceX” şirkətlərinin qurucusu İlon Mask üzərində məhkəmə qələbəsi qazanıb. Hər ikisi 2015-ci ildə “OpenAI”nin həmtəsisçiləri olublar, lakin 2018-ci ildə Mask Altmanla fikir ayrılıqları fonunda şirkətdən ayrılıb.
Məhkəmədə Mask “OpenAI”nin qeyri-kommersiya tədqiqat təşkilatı statusunun bərpasını, həmçinin Altman və “OpenAI” prezidenti Qreq Brokmanın rəhbər vəzifələrdən uzaqlaşdırılmasını tələb edib. O, “OpenAI”ni ilkin missiyasından — bəşəriyyətə fayda verməyə çalışan qeyri-kommersiya təşkilatı olmaqdan — uzaqlaşmaqda ittiham edib. Maskın sözlərinə görə, şirkət “Microsoft”dan milyardlarla dollar investisiya aldıqdan və kommersiya şirkətinə çevrilməyi planlaşdırdıqdan sonra bu prinsiplərdən imtina edib.
Münsiflər heyəti isə Maskın iddiasını rədd edib və milyarderin “məhkəməyə müraciət etmək üçün çox gecikdiyini” bildirib.
WSJ qeyd edir ki, bu qərar “OpenAI”nin IPO yolundakı böyük maneələrdən birini aradan qaldırıb. Bununla belə, “Bloomberg” yazır ki, Maskla məhkəmə prosesi bitsə də, şirkət hələ də hüquqi problemlər, biznes çətinlikləri və rəqabətlə üzləşir. Bundan başqa, inflyasiya və geosiyasi qeyri-müəyyənlik kimi makroiqtisadi amillər də planlara təsir göstərə bilər.
Son bir ildə “OpenAI”nin əsas rəqibi ChatGPT yaradıcılarının keçmiş əməkdaşları tərəfindən qurulan “Anthropic” olub. Şirkət süni intellekt agentlərinin hazırlanmasında əldə etdiyi uğurlar sayəsində gəlirlərini sürətlə artırıb və korporativ müştərilər bazarında pay qazanıb.
“Anthropic” hazırda yeni maliyyələşmə raundu üzrə danışıqlar aparır və şirkətin dəyəri 900 milyard dollardan çox qiymətləndirilir. Bu isə hazırda 852 milyard dollar qiymətləndirilən “OpenAI”dən yüksəkdir. “Bloomberg” qeyd edir ki, “OpenAI”nin IPO prosesini sürətləndirmək qərarı şirkətə bu il birjaya çıxmağa hazırlaşan “Anthropic”i investorlar uğrunda yarışda qabaqlamağa kömək edə bilər.
WSJ apreldə yazmışdı ki, “OpenAI” gəlir və istifadəçi sayı üzrə hədəflərinə çata bilməyib. “Bloomberg”in qeyd etdiyi kimi, bu vəziyyət şirkətin biznes artım tempinə dair suallar yaradıb. “OpenAI”nin maliyyə direktoru Sarah Friar isə agentliyin sorğusuna cavab olaraq bildirib ki, şirkət məqsədlərinə çatır və məhsullarına “güclü tələbat dalğası” müşahidə olunur.
“Gerber Kawasaki” şirkətinin rəhbəri Ross Qerber hesab edir ki, “OpenAI”nin “bəzi qısamüddətli problemləri” var. Onun sözlərinə görə, rəqabət və idarəetmə ilə bağlı çətinliklər “tamamilə həllolunmaz deyil”.
Bu arada İlon Mask yaxın vaxtlarda öz IPO-sunu — “SpaceX” şirkətini birjaya çıxarmağı planlaşdırır. O, fevral ayında “OpenAI” ilə rəqabət aparmaq üçün yaradılmış şəxsi süni intellekt startapı “xAI”ni “SpaceX” ilə birləşdirib.
“Bloomberg” qeyd edir ki, “OpenAI”nin IPO planları və Sem Altmanın addımları bazarın diqqətini qismən İlon Maskdan öz üzərinə çəkə bilər.