Ukraynadakı müharibənin dayandırılması istiqamətində səylər dalana dirənərkən, Avropa Birliyi 2022-ci ildə başlayan müharibədən bəri donmuş diplomatik prosesi yenidən hərəkətə gətirmək üçün Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə birbaşa müzakirə kanallarının açılmasını nəzərdən keçirir. Bu çərçivədə Kremlin ilə danışıqları aparacaq xüsusi nümayəndənin təyin olunması ehtimalı Avropa paytaxtlarında müzakirə edilir.
VAXT,AZ “Financial Times”a istinadən xəbər verir ki, Avropa hökumətləri Kremllə rəsmi kommunikasiya kanallarını bərpa etmək məqsədilə bu vəzifənin keçmiş Avropa Mərkəzi Bankının prezidenti Mario Draqiyə və ya Almaniyanın sabiq kansleri Angela Merkelə həvalə edilməsini ciddi şəkildə nəzərdən keçirir.
Planlaşdırılır ki, Avropa Birliyinin xarici işlər nazirləri gələn həftə Kiprdə keçiriləcək toplantıda bu namizədlərin üstünlükləri və çatışmazlıqlarını müzakirə etsin. Diplomatik mənbələr bildirir ki, Vaşinqton və Kiyev də Kremlinlə birbaşa dialoqda Avropanın iştirakına prinsipial etiraz etmir.
Bu diplomatik təşəbbüslər ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının Avropanın paralel müzakirə xətti qurulmasına qarşı olmadığını bildirməsindən sonra daha da aktuallaşıb. ABŞ-nin diqqətinin əsasən Yaxın Şərq məsələlərinə yönəlməsi və Ukrayna ilə bağlı danışıqlarda ciddi irəliləyişin əldə olunmaması bu prosesə təsir edən amillər kimi göstərilir.
Draqi və Merkel ilə yanaşı, Finlandiya Prezidenti Aleksandr Stubb və onun sələfi Sauli Niinistö də bəzi Avropa hökumətləri tərəfindən mümkün namizədlər sırasında göstərilir. Avropa Şurasının sədri Antonio Kosta da blokun Putinlə birbaşa danışıqlar ehtimalına hazırlaşdığını təsdiqləyib.
Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski gələcək danışıqlarda Avropanın aktiv iştirakını dəstəklədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Avropa Birliyi danışıqlar masasında güclü səsə və təsirli mövqeyə malik olmalıdır və nümayəndə açıq şəkildə müəyyənləşdirilməlidir.
Zelenski Mario Draqi kimi bir şəxsin və ya güclü və təsirli liderin bu prosesi idarə etməsini daha uyğun hesab etdiyini qeyd edib və məsələni Fransa, Almaniya və Böyük Britaniya liderləri ilə müzakirə etməyi planlaşdırdığını bildirib.
Bunun əksinə olaraq, Angela Merkel Putinlə yalnız icraedici vəzifədə olan şəxsləri ciddi qəbul etdiyini düşünərək bu rolu öz üzərinə götürməkdə tərəddüd etdiyini bildirib. O, bu vəzifə üçün daha uyğun digər namizədlərin ola biləcəyini vurğulayıb. Eyni zamanda Merkelin adı, Almaniyanın Rusiya enerji asılılığını artıran keçmiş siyasətləri səbəbilə bəzi Xristian Demokrat İttifaqı üzvləri tərəfindən də tənqid edilib.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin daha əvvəl Rusiyaya qarşı açıq düşmən mövqe sərgiləməyən Avropa nümayəndəsi ilə danışıqlara hazır olduğunu bildirib. Keçmiş Almaniya kansleri Cerard Şröderin adı mümkün rus təklifi kimi gündəmə gəlsə də, bu ideya Kiyev və bir sıra Avropa paytaxtları tərəfindən rədd edilib.
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov isə Avropanın dialoq kanallarını yenidən açmaq cəhdlərini müsbət qarşıladıqlarını və pragmatik yanaşmanın nəticə verəcəyinə ümid etdiklərini deyib.
Proses davam edərkən bəzi Avropa hökumətləri bu müzakirələrin ictimailəşməsindən narahatdır. Onların fikrincə, bu, müharibənin idarə olunması ilə bağlı Avropa İttifaqı daxilindəki fikir ayrılıqlarını daha da üzə çıxara bilər. Eyni zamanda Kiyev cəbhə xəttini donduracaq dərhal atəşkəs üçün Rusiyaya təzyiq göstərilməsini tələb edir, Moskva isə bu təklifi indiyə qədər qəti şəkildə rədd edib.
Diplomatik müşahidələrə görə, Rusiya Avropa Birliyi ilə vahid blok kimi danışıqlar aparmaq əvəzinə, ayrı-ayrı böyük Avropa dövlətləri ilə birbaşa təmaslara üstünlük verə bilər.
