ain.az, Medicina saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.
Bir çox valideyn panik atakı yalnız böyüklərdə görülən problem hesab edir. Halbuki panik atak uşaqlarda və yeniyetmələrdə də rast gəlinə bilər. Xüsusilə həssas sinir sisteminə sahib uşaqlarda, uzunmüddətli stress və qorxu fonunda bu hallar daha çox görünür.
Panik atak zamanı uşaq qəfil güclü qorxu və təhlükə hissi yaşayır. Maraqlıdır ki, çox vaxt ortada real təhlükə olmur, amma uşağın beyni və bədəni sanki təhlükə varmış kimi reaksiya verir.
Panik atak zamanı uşağın bədənində nə baş verir?
Medicina.az xəbər verir ki, panik zamanı sinir sistemi “mübarizə və ya qaçış” rejiminə keçir:
ürək döyüntüsü artır,
nəfəs sürətlənir,
əzələlər gərilir,
stress hormonları yüksəlir.
Uşaq bunu idarə edə bilmədiyi üçün daha çox qorxmağa başlayır.
Uşaqlarda panik atakın əsas əlamətləri
1. Qəfil güclü qorxu hissi
Uşaq birdən:
“mən öləcəm,”
“nəsə olacaq,”
“pis oluram” deyə bilər.
2. Ürəkdöyünmə və nəfəs darlığı
Panik zamanı:
ürək sürətlə döyünə bilər,
nəfəs çatmırmış kimi hiss ola bilər,
sinədə sıxılma yarana bilər.
3. Ağlama və isterik davranış
Bəzi uşaqlarda:
qışqırma,
ağlama,
anadan yapışma,
qaçmaq istəyi görünə bilər.
4. Başgicəllənmə və zəiflik hissi
Uşaq:
“başım fırlanır,”
“yıxılacam” deyə bilər.
5. Qarın ağrısı və ürəkbulanma
Panik yalnız psixoloji deyil, bədəndə də əlamətlər yaradır:
qarın ağrısı,
ürəkbulanma,
titrəmə,
tərləmə ola bilər.
6. Gecə panikaları
Bəzi uşaqlar:
gecə qəfil qorxu ilə oyanır,
nəfəs ala bilmirmiş kimi hiss edir,
valideyndən ayrılmaq istəmir.
7. Məktəb və ayrılıq qorxusu
Panik yaşayan uşaqlarda:
məktəbə getmək istəməmək,
tək qalmaq qorxusu,
anadan ayrılmaq istəməmək də görünə bilər.
Panik atakı nə tetikləyə bilər?
Ailə içi gərginlik
Güclü qorxu və travma
Uzunmüddətli stress
Məktəb təzyiqi
Bulinq
Həssas sinir sistemi
Yuxusuzluq
Həddən artıq ekran istifadəsi
Bəzi hallarda sağlamlıq qorxusu
Panik zamanı uşağa:
“heç nə yoxdur,”
“şıltaqlıq etmə” demək vəziyyəti ağırlaşdıra bilər.
Ən vacib şey:
sakit qalmaq,
uşağın yanında olmaq,
nəfəsini yavaşlatmağa kömək etmək,
təhlükəsiz hiss etdirməkdir.
Əgər:
tutmalar təkrarlanırsa,
gündəlik həyata təsir edirsə,
məktəb və yuxu pozulursa,
uşaqda güclü qorxular yaranıbsa, mütləq pediatr, uşaq nevroloqu və ya uşaq psixoloqu qiymətləndirməsi lazımdır.
Aygün Musayeva
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
