...Rusiya rəhbəri Vladimir Putin Rusiya iqtisadiyyatı üçün "müsbət nəticələr" olduğunu iddia edir. Lakin, faktiki rəqəmlər əhəmiyyətli büdcə problemlərini, müharibə səbəbindən artan xərcləri və biznes üçün vəziyyətin pisləşdiyini göstərir.
SİAxarici qaynaqlara istinadən xəbər verir ki, bu barədə Müharibənin Tədqiqi İnstitutu (ISW) bildirib.
Analitiklər qeyd edirlər ki, Kremlin rəsmi açıqlamaları Rusiya iqtisadiyyatının əsl vəziyyətini əks etdirmir.
15 mayda Putin Rusiya hökumətinin tədbirlərinin artıq "orta, lakin müsbət nəticələr" verməyə başladığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, 2026-cı ilin mart ayında Rusiyada topdansatış ticarəti 8, pərakəndə ticarət 6,2, sənaye istehsalı 2,3və ümumi istehsal 3 faiz artıb.
Putinhəmçinin bildirib ki, mart ayında Rusiyanın ÜDM-i 1,8 artıb artıb, işsizlik səviyyəsi isə 2,2 faiz olaraq qalıb.
Lakin, müstəqil Rusiya media orqanı Putinin digər vacib məlumatları buraxdığını qeyd edib.
Xüsusilə, Rusiyanın ÜDM-i 2026-cı ilin yanvar və fevral aylarında ildən-ilə azalıb.
Bundan əlavə, Rusiya İqtisadi İnkişaf Nazirliyi 2026-cı il üçün iqtisadi artım proqnozunu 1,3 faizdən 0,4 faizə endirib. Ukrayna Xarici Kəşfiyyat Xidməti bildirib ki, Rusiyanın büdcə kəsiri 2026-cı ilin ilk dörd ayında 78,4 milyard dollara çatıb.
Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü üçün nəzərdə tutulan məbləğdən təxminən iki dəfə çoxdur. Bu məbləğ artıq Rusiyanın bütün 2026-cı il üçün planlaşdırdığı ümumi kəsirin 150 faizdən çoxunu keçib.
Ukrayna Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin məlumatına görə, Rusiya hökuməti 2026-cı ilin ilk dörd ayında 235 milyard dollar xərcləyib.
Bu, ötən illə müqayisədə 15,7 faiz çoxdur. Bu pulun əhəmiyyətli bir hissəsi hərbi xərclərə, sosial proqramlara və iqtisadiyyatın müəyyən sektorlarına dəstək üçün xərclənib. Artan xərcləri kompensasiya etmək üçün Rusiya hakimiyyəti 2026-cı ilin yanvar ayında əlavə dəyər vergisini artırdı. Bundan əlavə, Ukrayna kəşfiyyatının məlumatına görə, Rusiya, çox güman ki, daxili borclanmanı daha da artırmaq məcburiyyətində qalacaq.
Bu arada, təkcə 2026-cı ilin ilk dörd ayında Rusiya dövlət borcunun faiz ödənişlərinə 14,8 milyard dollar xərcləyib. Bizneslə bağlı vəziyyət də iqtisadi problemləri vurğulayır.
Forbes jurnalının məlumatına görə, 2026-cı ilin birinci rübündə Rusiyada 209.000 kiçik və orta ölçülü müəssisə bağlanıb.
Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 9 faiz çoxdur. Səbəblərdən biri kimi ƏDV artımı göstərilir. Analitiklər həmçinin Rusiya bölgələrinin hərbi xidmətə çağırış xərclərinin artmasını qeyd ediblər.
Müxalifət layihələrindən birinə görə, regional hakimiyyət orqanlarının orduya bonuslar və ödənişlər üçün orta aylıq xərcləri 2026-cı ildə ikiqatdan çox artaraq 358 milyon rubldan 802 milyon rubla çatıb.
Bu, Rusiyanın federal büdcəsinə əlavə yük yaradır, çünki Moskva bölgələrə müntəzəm olaraq maliyyə yardımı göstərir və onların borclarını silir.
Xüsusilə, 14 mayda Rusiya Arxangelsk, Kaluqa, Lipetsk, Orenburq, Smolensk və Tula vilayətlərinin borclarını sildi. Müharibənin Tədqiqi İnstitutu qeyd edir ki, Rusiya iqtisadiyyatı hazırda əsasən özəl biznesin inkişafı ilə deyil, dövlət xərcləri və müharibə ilə bağlı vəsaitlərlə dəstəklənir. Analitiklər həmçinin qeyd edirlər ki, Putin dəfələrlə aşağı işsizliyi güclü iqtisadiyyatın əlaməti kimi göstərib.
Lakin onlar iddia edirlər ki, bu, müharibənin daha da şiddətləndirdiyi ciddi işçi qüvvəsi çatışmazlığını da göstərir.
Əli Babayev
