Oxumeni.az saytından alınan məlumatlara görə, ain.az xəbər verir.
Avropanın müdafiəsi məsələsi Almaniya, Polşa, Fransa və Birləşmiş Krallığa tapşırılır
Xarici İşlər Nazirliyi Avropanın yeni müdafiə nüvəsinin adını açıqlayıb.
İndi Avropa qitəsinin təhlükəsizliyini artıq Brüssel deyil, dörd "vacib, mənfəətli və qorxmuş" dövlət müəyyən edəcək.
Amerika lideri Donald Trampın İranla müharibə zamanı etdiyi təhqir və təhdidlərlə nümayiş etdirilən düşmənçiliyi səbəbindən Avropa İttifaqı artıq öz təhlükəsizliyi üçün ABŞ-a etibar edə bilməz. Bununla bağlı Foreign Affairs (FA) yazır ki, Almaniya, Polşa, Fransa və Birləşmiş Krallıq artıq Avropanın "müdafiə nüvəsini" təşkil edir.
Nəşr qeyd edir ki, vaxt məhdudiyyətləri və Avropa ölkələri arasında təhdid qavrayışındakı fərqlər səbəbindən qitənin təhlükəsizliyi Brüssel tərəfindən müəyyən edilməyəcək. Aİ miqyaslı koordinasiya prosesi ABŞ qoşunlarının çıxarılması üçün ehtimal olunan son tarixlərə çatmaq üçün çox yavaşdır. Buna görə də, Avropa təhlükəsizliyi dörd "vacib, mənfəətli və qorxulu" dövlətin qərarları ilə müəyyən ediləcək. Ən böyük müdafiə səyləri səfərbər olunmuş Almaniya tərəfindən göstəriləcək. Polşanın ilkin Rusiya hücumunu dəf etmək üçün qüvvələr təmin etməkdən başqa çarəsi yoxdur, hər ikisi nüvə silahına malik Fransa və Böyük Britaniya isə mühüm dəstəkləyici rol oynaya bilər. Nəşr yazır ki, "Avropanın təhlükəsizliyi onlardan və yalnız onlardan asılıdır".
Avropanın şərq cəbhəsində ən böyük iqtisadiyyata malik Polşa çoxlu miqdarda sursat, artilleriya, zirehli texnika və hava hücumundan müdafiə sistemləri almaqla məşğuldur. Varşava ÜDM-nin 4,5%-ni müdafiəyə xərcləyir.
Almaniya hazırda Çin, Rusiya və ABŞ-dan sonra dünyada dördüncü ən böyük müdafiə büdcəsinə malikdir. Berlinin növbəti dörd il ərzində planlaşdırdığı 750 milyard dollarlıq xərcləmə Avropa müdafiəsini dəstəkləyəcək və Almaniyanın böyük istehsal sektoru üçün bir xilasetmə xətti təmin edəcək. Lakin Fransanın Polşa və Almaniyanın çatışmayan imkanları var. İlk növbədə, Fransa AB-nin yeganə suveren nüvə müqavimətinə malikdir. Paris həmçinin təcrübəli ekspedisiya qüvvələrinə, hava qüvvələrinə, nüvə sualtı qayıqları donanmasına və təyyarə gəmisinə malikdir.
Müdafiə məsələəsində Böyük Britaniya da oxşar rol oynaya bilər. London nüvə silahlarından çəkindirici qüvvəyə və kiçik, lakin yerləşdirilə bilən quru, hava və dəniz qüvvələrinə malikdir.
2022-ci ildən bəri Avropada müdafiə büdcələri sürətlə artıb. Avropa Müdafiə Agentliyi bildirib ki, AB üzv dövlətləri 2024-cü ildə müdafiəyə 2021-ci ilə nisbətən 180 milyard dollar daha çox pul xərcləyəcəklər, lakin töhfələr qeyri-bərabər olaraq qalır. Brüssel hazırda koordinasiyalı silah tədqiqatı və tədarükünə hər il 4,6 milyard dollar xərcləyir, lakin bu, ölkələrin birləşdirilmiş müdafiə büdcələrinin yalnız bir faizini təşkil edir.
Daha əvvəl Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubb bildirmişdi ki, avropalılar, amerikalılar kimi, ABŞ prezidenti Donald Trampın siyasətinə cavab olaraq NATO da daxil olmaqla transatlantik tərəfdaşlıqdan "əllərindən gələni xilas etməlidirlər".
Fevral ayında Tramp administrasiyası, AB qitəni yenidən silahlandırmaq səylərində yerli silah istehsalçılarına üstünlük verərsə, Avropa ölkələrinə qarşı qisas alacağı ilə hədələyib.
Əziz MUSTAFA
Hadisənin gedişatını izləmək üçün ain.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
