ABŞ prezidenti Donald Trampın jurnalistlərə verdiyi son açıqlamalar beynəlxalq mediada geniş rezonans doğurub.
Musavat.com xəbər verir ki, Tramp prezident təyyarəsində – “Air Force One” bortunda jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən İranla bağlı olduqca sərt və diqqət çəkən bəyanatlar səsləndirib.
ABŞ prezidenti xüsusilə İranla davam edən müharibənin nəticələri barədə danışarkən bildirib ki, bu qarşıdurmanın nəticələri regionun siyasi xəritəsinə də təsir göstərə bilər.
“İranın xəritəsi eyni qalmaya bilər”
Jurnalistlərdən biri Trampa müharibə başa çatdıqdan sonra İranın siyasi və ərazi baxımından eyni vəziyyətdə qalıb-qalmayacağı barədə sual verib. ABŞ prezidenti cavabında belə deyib:
“Bu müharibə bitəndə İranın xəritəsi eyni qalacaqmı? Bunu sizə indi deyə bilmərəm. Amma yəqin ki, yox”.
Bu ifadə beynəlxalq mediada ən çox müzakirə olunan məqam olub. Bir çox analitiklər bunu Vaşinqtonun İranla bağlı uzunmüddətli strateji planlarının mövcudluğuna işarə kimi qiymətləndirirlər.
Tramp: “İranın hərbi gücünü məhv etmişik”
ABŞ prezidenti çıxışında müharibənin gedişi barədə də olduqca sərt və iddialı açıqlamalar verib. Onun sözlərinə görə, cəmi bir həftə ərzində ABŞ qüvvələri İranın hərbi infrastrukturlarına ciddi zərbələr endirib.
Tramp bildirib ki, ABŞ əməliyyatları nəticəsində:
• İranın 44 hərbi gəmisinin məhv edildiyini;
• İranın hərbi hava qüvvələrinin demək olar ki, sıradan çıxarıldığını;
• raket arsenalının böyük hissəsinin məhv edildiyini;
• raket və pilotsuz uçuş aparatlarının istehsal obyektlərinə ciddi zərbələr vurulduğunu iddia edib.
ABŞ prezidenti həmçinin qeyd edib ki, İranın raket buraxılış qurğularının təxminən 70 faizi sıradan çıxarılıb və bu, ölkənin hərbi imkanlarını ciddi şəkildə zəiflədib.
“Bir həftə ərzində insanların təsəvvür edə biləcəyindən daha çoxuna nail olduq. Onların donanmasını məhv etdik, hərbi hava qüvvələrini sıradan çıxardıq, raketlərinin böyük hissəsini məhv etdik”, – deyə Tramp bildirib.
“Onların ordusu artıq demək olar ki, mövcud deyil”
Tramp İranın hərbi vəziyyəti barədə danışarkən bildirib ki, Tehran artıq əvvəlki hərbi gücünü itirib.
Onun sözlərinə görə, ABŞ qüvvələri İranın həm hərbi texnikasına, həm də istehsal imkanlarına ciddi zərbələr endirib.
“Onların ordusu demək olar ki, artıq mövcud deyil. Raketləri demək olar ki, uçmur. Biz onların raket və dron istehsalını da ciddi şəkildə məhv etmişik”, – deyə ABŞ prezidenti bildirib.
“İran rəhbərliyinin bir neçə səviyyəsi aradan qaldırılıb”
Tramp çıxışında İran rəhbərliyinə də zərbələr endirildiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ əməliyyatları nəticəsində İranın siyasi və hərbi rəhbərliyinin bir neçə səviyyəsi sıradan çıxarılıb.
“Biz artıq rəhbərliyin bir səviyyəsini məhv etmişik, ikinci səviyyəni də aradan qaldırmışıq. İndi onlar üçüncü və ya dördüncü səviyyədə olan insanlarla idarə olunur və o şəxslərin kim olduğunu demək olar ki, heç kim tanımır”, – deyə Tramp bildirib.
ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, bu vəziyyət İranın idarəetmə sistemində ciddi qarışıqlıq yaradıb.
“İran ya təslim olacaq, ya da döyüşəcək adam qalmayacaq”
Tramp çıxışında ABŞ-ın İran qarşısında əsas məqsədinin nə olduğunu da açıq şəkildə ifadə edib.
ABŞ prezidenti bildirib ki, Vaşinqton qeyd-şərtsiz təslim olma tələb edir.
“Mən şərtli təslim olmaqdan danışmıram. Mən qeyd-şərtsiz təslim olmaqdan danışıram. Bu o deməkdir ki, onlar ya təslim olurlar, ya da orada döyüşəcək kimsə qalmır”, – deyə Tramp bildirib.
Bu sözlər beynəlxalq mediada ABŞ-ın İran qarşısında son dərəcə sərt mövqe tutduğunun göstəricisi kimi qiymətləndirilib.
“İranın nüvə proqramını dayandırdıq”
ABŞ prezidenti həmçinin bildirib ki, həyata keçirilən hərbi əməliyyatlar İranın nüvə proqramına da ciddi zərbə vurub.
Trampın sözlərinə görə, İran yaxın həftələrdə nüvə silahı əldə etməyə çox yaxın idi.
“Biz onların nüvə proqramını yerindəcə dayandırdıq. Onların nüvə obyektlərinə çıxış imkanlarını da məhv etdik”, – deyə ABŞ prezidenti bildirib.
Rusiya qarışsa, özü əziləcək!
Tramp çıxışında Rusiyanın münaqişəyə müdaxiləsi ehtimalına da toxunub.
Onun sözlərinə görə, ABŞ hələ ki Rusiyanın İrana ciddi hərbi dəstək verdiyinə dair açıq əlamətlər görmür.
ABŞ prezidenti bildirib ki, belə bir dəstək olsa belə, bunun nəticəni dəyişməyəcəyini düşünür.
“Əgər Rusiya kömək edirsə belə, bu İrana kömək etməyəcək. Çünki İran artıq hərbi baxımdan çox zəif vəziyyətdədir. Rusiya köməyə cəhd edərsə, özü əziləcək”, – deyə Tramp qeyd edib.
Hörmüz boğazı və enerji bazarı
Tramp həmçinin Hörmüz boğazında vəziyyətə də toxunub. Onun sözlərinə görə, ABŞ qüvvələri bölgədə nəzarəti təmin edib və İranın hərbi donanması ciddi zərbə alıb.
Prezident bildirib ki, müharibənin ilkin mərhələsində enerji bazarında müəyyən dalğalanmalar gözlənilsə də, vəziyyətin zamanla sabitləşməsi gözlənilir.
Regionun gələcəyi ilə bağlı müzakirələr
Trampın çıxışında ən çox diqqət çəkən məqam isə İranın gələcək siyasi taleyi ilə bağlı dediyi sözlər olub.
Onun “İranın xəritəsi dəyişə bilər” ifadəsi beynəlxalq siyasi dairələrdə müxtəlif ssenarilərin müzakirə olunmasına səbəb olub.
Analitiklərin fikrincə, bu açıqlama İran daxilində hakimiyyət dəyişiklikləri, siyasi sistemin yenidən qurulması və ya regionda yeni geosiyasi balansın formalaşması ehtimalı ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirə bilər.
ABŞ prezidentinin açıqlamaları Yaxın Şərqdə davam edən münaqişənin nəticələrinin təkcə hərbi deyil, həm də geosiyasi xəritəni dəyişə biləcək səviyyədə ola biləcəyinə dair müzakirələri daha da artırıb.
Musavat.com
