Bu ilin yanvar ayında Azərbaycanın Türkiyədən isitmə, soyutma və havalandırma sistemləri idxalı 8,792 milyon ABŞ dolları təşkil edib və bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8,8 faiz azalıb. Eyni zamanda Türkiyənin bu məhsul qrupları üzrə ümumi ixracı da illik ifadədə 8,9 faiz azalaraq 536 milyon ABŞ dollarına düşüb. Rəqəmlər həm ikitərəfli ticarətdə, həm də daha geniş Avropa və regional bazarlarda müşahidə olunan yavaşlamanın əlamətlərini göstərir.
İsitmə, soyutma və havalandırma sistemləri qlobal miqyasda tikinti, sənaye və enerji səmərəliliyi siyasətləri ilə birbaşa bağlı sektordur. Son iki ildə Avropa bazarlarında yüksək inflyasiya, faiz dərəcələrinin artması və tikinti fəaliyyətinin zəifləməsi bu sahədə tələbin tempini aşağı salıb. Almaniya və Böyük Britaniya kimi əsas idxalçı ölkələrdə illik azalmalar da bunu təsdiqləyir. İtaliyada qeydə alınan artım isə daha çox enerji səmərəliliyi layihələrinin və köhnə sistemlərin yenilənməsi proqramlarının davam etməsi ilə izah olunur. Bu fərqli dinamika göstərir ki, bazar tam daralmır, sadəcə prioritetlər dəyişir.
Azərbaycanın Türkiyədən idxalında müşahidə edilən azalma da əsasən daxili və xarici faktorların kəsişməsindən qaynaqlanır. Bir tərəfdən, ölkədə iri infrastruktur və tikinti layihələrinin mərhələli şəkildə tamamlanması qısamüddətli tələbi nisbətən azaldıb. Digər tərəfdən, enerji səmərəliliyi standartlarının sərtləşməsi fonunda daha selektiv satınalma yanaşması formalaşıb. Bu, idxal həcminin azalması ilə yanaşı, məhsul strukturunda keyfiyyət və texnoloji göstəricilərin ön plana çıxmasına səbəb olur.
Qlobal səviyyədə isə sektor yeni transformasiya mərhələsindən keçir. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatlarına əsasən, binalarda enerji istehlakının əhəmiyyətli hissəsi məhz isitmə və soyutma sistemlərinin payına düşür. Bu səbəbdən inkişaf etmiş bazarlarda klassik avadanlıqlardan daha çox ağıllı idarəetmə sistemləri, istilik nasosları və aşağı karbonlu texnologiyalara tələbat artır. Türkiyə istehsalçıları da bu tendensiyaya uyğun olaraq məhsul çeşidini yeniləməyə çalışır, lakin qısa müddətdə bu keçid ixrac statistikasında dalğalanmalar yaradır.
Türkiyənin Almaniya, İtaliya və Böyük Britaniya kimi bazarlarda mövqeyini qoruması onun Avropa təchizat zəncirində mühüm oyunçu olaraq qaldığını göstərir. Bununla yanaşı, ümumi ixracın azalması rəqabətin gücləndiyini və Avropa istehsalçıları ilə yanaşı Asiya mənşəli məhsulların da bazarda payını artırdığını göstərir. Azərbaycan üçün bu vəziyyət alternativ təchizat mənbələrinin dəyərləndirilməsi və texnoloji baxımdan daha səmərəli məhsullara yönəlmək baxımından əlavə imkanlar yaradır.
