ÜST-dən pandemiya xəbərdarlığı
Dünya yenidən tibb və epidemiologiya sahəsində böyük sınaqla üz-üzədir. Söhbət Ebola virusundan gedir. Konqo Demokratik Respublikasında son sutka ərzində daha 26 nəfər həyatını itirib. Məlumata görə, bununla da ölkədə Ebola virusundan ölənlərin ümumi sayı 131 nəfərə çatıb.
Bildirilir ki, Konqoda indiyədək 543 ehtimal olunan və 33 təsdiqlənmiş Ebola yoluxması halı qeydə alınıb. Qonşu Uqandada isə daha iki təsdiqlənmiş yoluxma aşkarlanıb.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) baş direktoru Tedros Adanom Qebreyesus Ebolanın yayılma sürəti və miqyası ilə bağlı narahatlığını bildirib. O, Konqo Demokratik Respublikası və Uqandada Ebola virusunun yayılması səbəbindən ilk dəfə fövqəladə vəziyyət elan edildiyini açıqlayıb.
Qeyd edək ki, Ebola virusu təbiətdə əsasən meymunlar və yarasalar kimi heyvanlar arasında mövcud olan, insanlara nadir hallarda keçən, lakin keçdiyi zaman yüksək ölüm riski daşıyan virus infeksiyasıdır. Virus qan və bədən mayeləri vasitəsilə yayılır, bu infeksiya öz xarakterinə görə çox sürətlə insan orqanizminin immun sistemini zəiflədə bilir. Xüsusilə epidemik şəraitdə ciddi sosial və tibbi problemlər yaradır.
Hansı simptomları var?
Ebola virusu insan orqanizminə yoluxduqdan sonra ilk günlərdə yorğunluq, baş ağrısı, əzələ və oynaqlarda ağrı kimi əlamətlərlə özünü göstərir. Bu simptomların adi qrip və ya digər viral infeksiyalarla oxşarlığı səbəbindən xəstəliyin erkən mərhələdə tanınması çox çətin olur. Bu da virusun gizli şəkildə yayılmasına şərait yaradır.
Vətəndaşlarımız üçün təhlükə minimaldır, amma...
Mövzu barədə “Yeni Azərbaycan”a açıqlama verən infeksionist Vüqar Cavadzadə bildirib ki, hazırda Azərbaycanda Ebola ilə bağlı hər hansı bir rəsmi təsdiqlənmiş yoluxma halı qeydə alınmayıb: “Səhiyyə qurumları, xüsusilə də dövlət infeksion xəstəlik stansiyaları və sanitar epidemioloji xidmətlər virusun ölkəyə gətirilməməsi üçün monitorinqi və sərhəd nəzarətini gücləndiriblər. Bu da onu göstərir ki, hazırkı vəziyyət nəzarət altındadır və vətəndaşlar üçün real təhlükə minimaldır. Lakin hər bir vətəndaşın gigiyenik qaydalara diqqət etməsi və səhiyyə orqanlarının tövsiyələrinə riayət etməsi həyati əhəmiyyət daşıyır”.
Pandemiyaya çevrilmə ehtimalı aşağıdır
V.Cavadzadə qeyd edib ki, dünya miqyasında Ebolanın pandemiya səviyyəsinə çatması üçün müəyyən şərtlərin mövcud olması tələb olunur: “Məsələn, virusun hava-damcı yolu ilə effektiv yayılması, kütləvi və nəzarətsiz yayılma mərkəzlərinin olması, tibbi infrastrukturun zəifliyi və ictimaiyyətin məlumatlılığının aşağı olması kimi amilləri qeyd edə bilərik. Bu baxımdan, hazırkı biliklərimiz və epidemioloji təcrübələr göstərir ki, Ebola əsasən lokal epidemiyalar şəklində qalır və ümumdünya pandemiyasına çevrilmə ehtimalı digər hava-damcı yolu ilə yayılan viruslarla müqayisədə çox aşağıdır”.
Tədbirlərin davamlı olması lazımdır ki...
İnfeksionistin sözlərinə görə, virusların sürətlə mutasiya edə bilməsi və qlobal səyahətlərin intensivliyi səbəbindən, dünya səhiyyəsi heç bir zaman tam rahat ola bilməz: “Belə xəstəliklərin yayılma potensialına qarşı hazırda mövcud olan təcili reaksiyalar, sərhəd nəzarətləri və vaksinasiyalar bizim əsas qoruyucu amillərimizdir. Buna görə də, həm fərdi, həm də ictimai sağlamlıq səviyyəsində tədbirlərin davamlı olması lazımdır ki, Ebola kimi viruslar yalnız mediada qısa müddətli xəbər olsun, real təhlükəyə çevrilməsin”.
Yeganə BAYRAMOVA
