AZ

"Uçmaq" istəyənlərin NƏZƏRİNƏ: Artıq "qanadlarınız" olacaq

Ajans.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki,  beyində yerləşən oksipitotemporal korteks (OTC) adlı bölgə bədən üzvlərinin vizual şəkildə tanınması üçün istifadə olunur. Alimlər hesab edir ki, bu bölgə minlərlə illik təkamül nəticəsində əl və ayaq kimi insan üzvlərini tanımağa uyğun şəkildə formalaşıb. Çindəki Beijing Normal UniversityPeking University tədqiqatçılarının həyata keçirdiyi yeni araşdırmada OTC bölgəsinin insanlara aid olmayan böyük və tüklü qanadları VR mühitində gördükdə necə reaksiya verdiyi öyrənilib. Araşdırma göstərib ki, beynin işləmə mexanizmləri dəyişə bilir. Bu isə beynin yeni vəziyyətlərə uyğunlaşmaq üçün təbii elastikliyə malik olduğunu göstərir. Alimlər düşünür ki, bu xüsusiyyət gələcəkdə yeni süni üzvlərdən istifadə etməyi öyrənmək və fərqli hərəkət formalarına uyğunlaşmaq üçün faydalı ola bilər. Tədqiqatçılar bildiriblər: “Texnologiyanın inkişafı insanlara əvvəllər mümkün olmayan sürətlə hərəkət etmək və hətta uçmaq kimi təkamül məhdudiyyətlərini aşmağa imkan yaradır.” “VR texnologiyası isə bunu daha da irəli apararaq istifadəçilərə biologiyada mövcud olmayan qanad kimi süni bədən əlavələrini hiss etməyə imkan verir.” Araşdırma üçün 25 könüllü seçilib. Onlar bir həftə ərzində hər biri 30 dəqiqə olmaqla dörd VR seansında iştirak ediblər. İştirakçılara səmadakı halqaların içindən uçmaq kimi tapşırıqlar verilib. Virtual mühitdə qanadlar iştirakçıların qollarını tam əvəz edib. Yəni onlar artıq öz qollarını görmür, yalnız qollarının yerində qanadlar görürdülər. Qanadlar həmçinin real aerodinamika prinsiplərinə uyğun hazırlanmışdı. Təlimdən əvvəl və sonra iştirakçıların beynində aparılan funksional MRT (fMRI) müayinələri göstərib ki, OTC bölgəsi artıq VR qanadlarının görüntülərinə daha güclü reaksiya verir. Bundan əlavə, qanadlara qarşı formalaşan sinir fəaliyyəti insan qollarını görərkən yaranan beyin reaksiyalarına daha çox bənzəməyə başlayıb. Bu dəyişiklik xüsusilə beynin sağ yarımkürəsində müşahidə olunub. OTC bölgəsinin həmçinin hərəkətin planlaşdırılması və koordinasiyasına cavabdeh olan digər beyin bölgələri ilə daha güclü əlaqə qurduğu müəyyən edilib. Alimlər bildirirlər ki, VR qanadlarının tam şəkildə insan qolunun yerini aldığını demək düzgün olmaz. Lakin beynin bu qanadları adi bir obyekt deyil, bədənə daha yaxın bir hissə kimi qəbul etməyə başladığı görünür. Tədqiqatçılar qeyd ediblər: “Biz qanadların artıq bədənin əsas hissəsinə çevrildiyini demirik.” “Sadəcə onların yaratdığı sinir reaksiyalarının bədən üzvlərinin reaksiyalarına daha çox bənzədiyini müşahidə edirik.” Əvvəlki araşdırmalar göstərirdi ki, insan beyni alətləri və ya protezləri bədəndən ayrı obyekt kimi qəbul edir. Ancaq VR qanadları ilə aparılan bu təcrübə fərqli nəticə ortaya qoyub. Alimlərin fikrincə, VR texnologiyası sadəcə illüziya yaratmır, həm də beynin reallığı necə qəbul etdiyini dəyişdirə bilir. Bu isə gələcəkdə fiziki terapiya, xüsusilə amputasiya olunmuş şəxslər üçün yeni imkanlar yarada bilər. Tədqiqatçılardan Kunlin Wei həmkarı Yujia Huang-a bildirib: “Gələcəkdə insanlar VR mühitində çox daha çox vaxt keçirə bilər.”

“Bunun insan beyninə necə təsir edəcəyini öyrənmək bizi çox maraqlandırır.”

Seçilən
29
Ajans.az

1Mənbələr