Azərbaycan təbiəti öz zənginliyi və nadir geoloji hadisələri ilə seçilir. Bu təbii sərvətlər arasında palçıq vulkanları xüsusi yer tutur. Dünya üzrə ən çox palçıq vulkanının məhz Azərbaycanda yerləşməsi ölkəmizin geoloji baxımdan unikal olduğunu göstərir.
Mövzu ilə bağlı “Səma və Eko” Sosial-İqtisadi İnkişafa Yardım İctimai Birliyinin sədri İradə Həsənova QHT.az-a açıqlama verib.
İradə Həsənova bildirib ki, Azərbaycanın zəngin palçıq vulkanları həm ölkənin unikal təbii irsini nümayiş etdirir, həm də ekoturizmin inkişafı üçün böyük potensial yaradır: "Azərbaycan dünyanın ən zəngin palçıq vulkanı bölgələrindən biri hesab olunur. Dünyadakı palçıq vulkanlarının böyük bir hissəsinin məhz ölkəmizin ərazisində yerləşməsi Azərbaycanın təbii irsini daha da unikal edir. Bu nadir təbiət hadisələri yalnız geoloji baxımdan deyil, həm də turizm və ekoturizm potensialı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Son illərdə Azərbaycanda ekoturizmin inkişafına marağın artması palçıq vulkanlarının da diqqət mərkəzinə çevrilməsinə səbəb olub".
O qeyd edib ki, Azərbaycan palçıq vulkanları ilə zəngindir və bu vulkanlar yerin dərinliklərindən çıxan qaz və palçıq nəticəsində yaranaraq bəzən alov və səs kimi maraqlı təbiət hadisələri ilə müşahidə olunur: "Dünyada təxminən 800 palçıq vulkanı mövcuddur və onların 300-dən çoxu Azərbaycan ərazisində yerləşir. Palçıq vulkanları əsasən Abşeron yarımadasında, Qobustanda və Xəzər dənizi hövzəsində yayılıb. Xüsusilə Qobustan Dövlət Tarixi-Bədii Qoruğu yaxınlığında yerləşən vulkanlar həm yerli, həm də xarici turistlərin marağına səbəb olur. Bu vulkanlar yerin dərin qatlarından çıxan qazların və minerallarla zəngin palçığın təsiri nəticəsində formalaşır. Bəzi vulkanların fəaliyyəti zamanı alov püskürməsi və gurultulu səslər müşahidə olunur ki, bu da onların geoloji baxımdan nə qədər maraqlı olduğunu göstərir".
İ.Həsənova, palçıq vulkanlarının həm unikal təbiət mənzərələri ilə turizmi cəlb etdiyini, həm də müalicəvi xüsusiyyətləri sayəsində ekoturizm və sağlamlıq turizminin inkişafına mühüm töhfə verdiyini vurğulayıb: "Palçıq vulkanlarının ekoturizm üçün əhəmiyyəti çoxşaxəlidir. İlk növbədə, bu ərazilər insanlara təbiətin nadir və fərqli görüntülərini təqdim edir. Vulkanların yaratdığı qeyri-adi landşaft turistlər üçün xüsusi maraq doğurur. Bundan əlavə, bəzi palçıq növlərinin müalicəvi xüsusiyyətlərə malik olduğu düşünülür və bu amil sağlamlıq turizmi baxımından da imkanlar yaradır".
Sədr bildirib ki, palçıq vulkanları ətrafında ekoturizm layihələri təbiətin qorunmasını təmin etməklə yanaşı, Azərbaycanda dayanıqlı turizmin inkişafına şərait yaradır: "Ekoturizmin əsas məqsədi təbiəti qorumaqla turizmi inkişaf etdirməkdir. Azərbaycanda palçıq vulkanları ətrafında ekoloji marşrutların yaradılması, müşahidə meydançalarının qurulması və maarifləndirici proqramların təşkili bu istiqamətdə mühüm addımlar hesab olunur. Bu cür layihələr həm turistlərin rahatlığını təmin edir, həm də təbiətə mənfi təsirin qarşısını almağa kömək edir".
O, palçıq vulkanlarının beynəlxalq miqyasda tanıdılması Azərbaycanın turizm cəlbediciliyini artıraraq ölkəyə daha çox xarici turistin gəlməsinə şərait yaratdığını bildirib: "Palçıq vulkanlarının beynəlxalq səviyyədə tanıdılması da ölkənin turizm potensialını artırır. Xarici turistlər üçün bu ərazilər ekzotik və nadir təbiət möcüzəsi kimi qəbul olunur. Azərbaycanın beynəlxalq sərgilərdə və turizm forumlarında bu təbii abidələri tanıtması ölkəyə marağın artmasına səbəb olur".
İradə Həsənova qeyd edib ki, palçıq vulkanlarının qorunması və ekoloji qaydalara ciddi riayət edilməsi onların unikal təbiət dəyərini gələcək nəsillər üçün saxlayaraq ekoturizmin dayanıqlı inkişafını təmin edir: "Palçıq vulkanlarının qorunması mühüm məsələdir. Ərazilərdə nəzarətsiz hərəkət, tullantıların atılması və ekoloji qaydalara əməl olunmaması bu unikal təbiət abidələrinə zərər verə bilər. Buna görə də ekoturizmin inkişafı ilə yanaşı, təbiətin mühafizəsi də əsas prioritetlərdən biri olmalıdır".
O sonda bildirib ki, Azərbaycandakı palçıq vulkanları həm elmi və ekoloji əhəmiyyətə malik nadir təbiət sərvəti, həm də düzgün qorunub tanıdıldıqda ölkənin ekoturizmini inkişaf etdirə biləcək böyük turizm potensialıdır: "Beləliklə, belə qənaətə gəlmək olar ki, Azərbaycandakı palçıq vulkanları həm elmi, həm ekoloji, həm də turizm baxımından böyük sərvət hesab olunur. Bu təbiət möcüzələrinin düzgün qorunması və tanıdılması ölkədə ekoturizmin inkişafına ciddi töhfə verə və Azərbaycanın dünya turizm xəritəsində mövqeyini daha da gücləndirə bilər".
Fatimə Nəbiyeva
