Blokada Tehrana ciddi iqtisadi zərbə vursa da, İranın neft quyularını sıradan çıxarmayacaq...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə “Bloomberg”in şərhçisi Xavyer Blas yazıb. Onun fikrincə, İranın neft sənayesi çökməyə hazırlaşmır, lakin BƏƏ-nin OPEC-dən çıxmasından sonra təşkilat daha dərin böhranla üzləşib.
Blas qeyd edir ki, müharibədən əvvəl İran sutkada təxminən 3 milyon barel xam neft, əlavə olaraq isə 750 min barel kondensat hasil edirdi. Ölkənin daxili tələbatı təxminən 1,9 milyon barel olduğu üçün İranın gündəlik artıq həcmi təxminən 1,85 milyon barel təşkil edirdi. Blokada səbəbindən bu həcmlər indi anbarlara yönləndirilir.
Müəllifin sözlərinə görə, İranın əksər qonşularından daha geniş sahil və dəniz saxlama imkanlarına malik olması Tehrana əlavə vaxt qazandırır. Blokadanın başlamasından iki həftə keçməsinə baxmayaraq, İran hələ də Xark adasındakı terminaldan Fars körfəzində olan tankerlərə neft yükləyir.
Blas yazır ki, Tehran indi köhnəlmiş və texniki etibarlılığı sual doğuran tankerlərə arxalanır. Bununla belə, bu gəmilər İran üçün müəyyən müddətlik çıxış yolu yarada bilər. Kpler şirkətinin hesablamalarına görə, İranın ehtiyat toplamaq üçün hələ 12-22 gün imkanı ola bilər. Bu isə ABŞ administrasiyasının blokadaya başlayarkən gözlədiyindən daha uzun müddətdir.
Bununla belə, İran son ana qədər gözləməyəcək. Müəllifin fikrincə, Tehran saxlama yerləri tam dolmazdan xeyli əvvəl hasilatı qabaqlayıcı şəkildə azaldacaq. Çünki neft mühəndisləri quyuları qəfil bağlamaqdansa, hasilatı mərhələli şəkildə azaltmağa üstünlük verirlər.
Bu prosesin artıq başladığı ehtimal olunur. Ölkənin neft sənayesinin əsas mərkəzi olan Xuzistanda neft və qazın məşəldə yandırılması müşahidə edilir. Bu isə quyulardan çıxarılan bütün həcmlərin daşına bilmədiyinə işarə edir.
Blasın qiymətləndirməsinə görə, mayın ortalarına qədər İranın neft hasilatı müharibədən əvvəlki səviyyə ilə müqayisədə yarıya qədər azala bilər. Buna səbəb anbarların maksimum həddə çatması və Tehranın əlində yalnız daxili tələbat, yük maşınları, dəmir yolu və Xəzər dənizi üzərindən həyata keçirilən məhdud ticarət imkanlarının qalmasıdır.
Müəllif vurğulayır ki, bu vəziyyət İran iqtisadiyyatına böyük zərbə vuracaq, çünki ölkə mühüm neft gəlirlərini itirəcək. Bununla belə, o, neft quyularının bərpaolunmaz zərər görəcəyi fikri ilə razılaşmadığını bildirir. Onun sözlərinə görə, neft sektorunda praktiki təcrübəsi olan bir çox mütəxəssis də bu yanaşmanı bölüşür.
Blas hesab edir ki, ABŞ administrasiyası sosial şəbəkələrdə yayılan və süni intellekt modellərinə əsaslanan yanlış təhlillərə həddindən artıq güvənir. Onun fikrincə, İranın dövlətə məxsus Milli Neft Şirkəti hasilatı tənzimləmək sahəsində böyük təcrübəyə malikdir və bir neçə həftə, hətta bir neçə aylıq dayanma quyuların istismara yararsız hala düşməsi üçün yetərli səbəb deyil.
Poliqon.info
