Son illərdə uşaqlarda nitq inkişafının ləngiməsi daha tez-tez rast gəlinən problemlərdən biri kimi diqqət çəkir.
Medicina.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bu vəziyyəti hamiləlik dövründə baş verən problemlər, doğuş travmaları və bətndaxili infeksiyalarla əlaqələndirirlər. Statistik göstəricilərə görə, hər dörd uşaqdan birində nitq inkişafında gecikmə müşahidə olunur.
Nitq gecikməsi nədir?
Nitq inkişafının ləngiməsi uşağın yaşına uyğun danışıq bacarıqlarının formalaşmaması ilə xarakterizə olunur. Bu vəziyyət hər zaman əqli gerilik demək deyil.
Belə uşaqlar:
deyilənləri anlayır
söz ehtiyatı məhdud olur
fikirlərini cümlə ilə ifadə etməkdə çətinlik çəkir
jestlərdən daha çox istifadə edir
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, normalda uşaqlarda 3 yaşa qədər nitq formalaşmalıdır.
Nə vaxt narahat olmaq lazımdır?
Aşağıdakı hallarda valideynlərin diqqətli olması tövsiyə olunur:
2 yaşında söz ehtiyatı çox azdırsa
3 yaşında cümlə qurma yoxdursa
uşaq əsasən jestlərlə ünsiyyət qurursa
deyilənləri başa düşsə də cavab verə bilmirsə
Bu əlamətlər vaxtında qiymətləndirilməzsə, sonradan sosial və təhsil problemlərinə səbəb ola bilər.
Problemin səbəbləri
Nevroloji baxımdan nitq beyin hüceyrələrinin və sinapsların koordinasiyalı fəaliyyəti nəticəsində formalaşır. Müxtəlif səbəblərdən bu sistemdə pozuntu yarandıqda:
neyronlararası əlaqələr zəifləyir
mediatorların fəaliyyəti pozulur
beyin funksiyalarında ləngimə yaranır
Bu isə özünü xüsusilə nitq inkişafında geri qalma ilə göstərir.
Diaqnostika necə aparılır?
Nitq gecikməsi olan uşaqlarda qiymətləndirmə kompleks şəkildə aparılır:
nitq və anlama səviyyəsi
yaddaş və diqqət
ümumi psixi və motor inkişaf
MRT, EEQ və audiometriya kimi müayinələr bəzi hallarda normal nəticə göstərsə də, problem funksional ola bilər.
Müalicə yanaşmaları
Müasir tibbdə nitq inkişafının ləngiməsi üçün müxtəlif müalicə üsulları tətbiq olunur:
loqoped məşğələləri
psixoloq dəstəyi
dərman müalicəsi
neyrostimulyasiya metodları
Bu metodlardan biri də son illərdə daha çox tətbiq olunan transkranial mikropolyarizasiyadır. Bu üsul beyinə zəif elektrik impulsları ilə təsir edərək neyronların fəaliyyətini stimullaşdırmağa yönəlib.
İnteqrativ tibb mütəxəssisinin rolu nədir?
Son dövrlərdə bu sahədə inteqrativ tibb yanaşması da diqqət çəkir. İnteqrativ tibb mütəxəssisi problemi yalnız bir istiqamətdən deyil, kompleks şəkildə qiymətləndirir.
Onun fərqi:
yalnız simptomu deyil, səbəbi araşdırır
nevroloji, psixoloji və metabolik faktorları birlikdə dəyərləndirir
fərdi müalicə planı qurur
müxtəlif metodları (terapiya, aparat müalicəsi, dəstək preparatları) birləşdirir
Bu yanaşma xüsusilə mürəkkəb və uzunmüddətli nitq gecikməsi hallarında daha effektiv hesab olunur.
Kompleks müalicə və əlavə terapiyalar
Mütəxəssislər bildirirlər ki, ən yaxşı nəticə kompleks yanaşma ilə əldə edilir. Bu zaman loqoped və psixoloq dəstəyi əsas rol oynayır.
Bəzi hallarda müalicəyə əlavə olaraq biotənzimləyici preparatlardan da istifadə olunur. Bu preparatlar arasında:
Cerebrum compositum
Placenta compositum
Coenzyme compositum
yer alır. Onlar inyeksiya və ya digər üsullarla tətbiq edilərək ümumi müalicə prosesini dəstəkləyə bilər.
Araşdırmalar nə göstərir?
Məlumatlara əsasən, transkranial mikropolyarizasiya tətbiq olunan uşaqlarda müsbət nəticələr müşahidə olunub. 220 uşaq üzərində aparılan müşahidələrdə 170-də nitqin formalaşdığı, digərlərində isə ciddi yaxşılaşma qeydə alındığı bildirilir.
Müalicədən sonra:
diqqət və yaddaş artır
söz ehtiyatı genişlənir
artikulyasiya yaxşılaşır
Nəticə
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, nitq inkişafının ləngiməsi erkən mərhələdə aşkar edilərsə və düzgün yanaşma seçilərsə, müsbət nəticə əldə etmək mümkündür. Valideynlərə tövsiyə olunur ki, uşağın danışığında gecikmə müşahidə etdikdə bunu “keçər” kimi qəbul etməsinlər və vaxtında mütəxəssisə müraciət etsinlər.
Bioloji Təbabət İnteqrativ Müalicə Mərkəzi
Ətraflı məlumat üçün: (012 / 050 / 055 / 070) 430 89 89
