Bakı. Trend:
Ötən həftə Azərbaycanda maliyyə və iqtisadi sahədə bir sıramühüm göstəricilər açıqlanıb və qərarlar qəbul olunub. Dövlətbüdcəsinin icrası, strateji valyuta ehtiyatlarının səviyyəsi,maliyyə sektorunda tənzimləyici dəyişikliklər və beynəlxalqəməkdaşlıq istiqamətində addımlar ölkənin makroiqtisadisabitliyinin qorunduğunu göstərir.
Dövlət büdcəsi və fiskal göstəricilər
2026-cı ilin birinci rübündə dövlət büdcəsinin gəlirləri 9,6milyard manata yaxın, xərcləri isə 7,8 milyard manat təşkil edib.Nəticədə 1,78 milyard manat həcmində profisit yaranıb.
Gəlirlərin strukturunda əsas payı vergi daxilolmaları (49%) vəDövlət Neft Fondundan transfertlər (33,4%) təşkil edir.Qeyri-neft-qaz sektorunun payının 57,7%-ə çatması iqtisadiyyatınşaxələndirilməsi baxımından müsbət tendensiyadır. Xərclərin 73,7%-icari xərclərə yönəldilib, sosialyönlü xərclər isə ümumi xərclərin54,1%-ni təşkil edib.
Dövlət borcu və ehtiyatlar
2026-cı il 1 aprel tarixinə xarici dövlət borcu 4,7 milyarddollar (ÜDM-in 6,1%-i), daxili borc isə 16,5 milyard manat (ÜDM-in12,6%-i) səviyyəsində olub. Bu göstəricilər beynəlxalq meyarlaragörə aşağı risk zonasında qalır.
Ölkənin strateji valyuta ehtiyatları 85,2 milyard dollara çatıb.Bunun 73,5 milyard dolları Dövlət Neft Fondunun, 11,6 milyarddolları isə Mərkəzi Bankın payına düşür.
Dövlət Neft Fondunun fəaliyyəti
Dövlət Neft Fondunun aktivləri bu ilin birinci rübündə 73,5milyard dollar səviyyəsində olub. Birinci rübdə Fondun gəlirləri3,18 milyard manat, xərcləri isə 3,22 milyard manat olub.İnvestisiya portfelində bazar dəyişiklikləri səbəbilə müəyyənazalma qeydə alınsa da, ümumi aktivlər yüksək səviyyədəqorunur.
Maliyyə sektorunda tənzimləmə və qərarlar
Mərkəzi Bank maliyyə sektorunda nəzarəti gücləndirməkistiqamətində bir neçə qərar qəbul edib. Belə ki, “Optimal Finance”BOKT-un lisenziyası kapital tələblərinə əməl olunmadığı üçün ləğvedilib, investisiya şirkətləri üçün yeni kapital və likvidliktələbləri tətbiq olunub, avtomobillərin icbari sığortasındaBonus-Malus sistemi ləğv edilərək sığorta tarixçəsinə əsaslananyeni mexanizm tətbiq edilib,“AtaSığorta” ASC-nin lisenziyasıkönüllü müraciət əsasında dayandırılıb.
Beynəlxalq əməkdaşlıq və layihələr
Azərbaycan beynəlxalq maliyyə institutları ilə əməkdaşlığıgenişləndirir. ABŞ-də keçirilən görüşlərdə Dünya Bankı vəBeynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) ilə makroiqtisadi çağırışlarmüzakirə olunub.
Eyni zamanda, iyun ayında Bakıda keçiriləcək İslam İnkişaf BankıQrupunun illik toplantılarına hazırlıq davam edir.
İnfrastruktur sahəsində isə Biləcəri–Yalama dəmir yolu xəttininmodernləşdirilməsi üzrə böyük layihə üçün beynəlxalq tender elanolunub. Bildirilib ki, bu layihə Şimal–Cənub nəqliyyat dəhlizinininkişafına töhfə verəcək.
Ümumilikdə, ötən həftənin maliyyə mənzərəsi Azərbaycanınmakroiqtisadi sabitliyinin qorunduğunu və maliyyə sisteminindayanıqlılığının gücləndiyini göstərir. Büdcə profisiti, yüksəkvalyuta ehtiyatları və aşağı borc səviyyəsi iqtisadi təhlükəsizliyitəmin edən əsas amillərdir.
