"Avropa İttifaqı qərarvermə böhranı yaşayır..."
Avropa İttifaqı misli görünməmiş sistem böhranı ilə üz-üzədir və bu, onun qlobal rolunu sual altına qoyur.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Politico" nəşri yazıb.
Avropa diplomatiyasının dalana dirənməsi
Nəşr yazır ki, Ukraynanın maliyyələşdirilməsində çətinliklər, İranla bağlı müharibəyə parçalanmış reaksiyalar və Rusiyaya qarşı tədbirlərdə koordinasiyanın zəifliyi Aİ-nin xarici siyasətdə səmərəsizliyini açıq göstərir.
Aİ-nin vahid qərarlar qəbul edə bilməməsi - Kiyevə 90 milyard avroluq kredit, Qərb sahilində radikal məskunlaşanlara qarşı sanksiyalar və Rusiyaya qarşı addımlar sistemin faktiki iflic vəziyyətində olduğunu göstərir. Bu fonda Yaxın Şərqdə gərginlik, Ukraynada uzanan müharibə və transatlantik münasibətlərdəki problemlər Aİ-ni qlobal proseslərdən geri salır.
Veto böhranı və daxili qarşıdurma
Aİ daxilində narazılıq artır. Almaniya və İsveç veto hüququnun məhdudlaşdırılmasını tələb edir. Almaniyanın xarici işlər naziri İohann Vadeful yekdillik prinsipindən imtinanın zəruri olduğunu bildirib. İsveçin baş naziri Ulf Kristersson isə səs çoxluğu ilə qərar qəbulunun yenidən gündəmə gələcəyini deyib.
Bu çağırışlar Macarıstanın, xüsusilə seçkilər ərəfəsində, mühüm qərarları ləngitməsi ilə güclənib. Baş nazir Viktor Orban tərəfindən aparılan siyasət digər ölkələrdə narahatlıq yaradır. Eyni zamanda, Fransa, Belçika və kiçik dövlətlər veto hüququnu milli maraqların təminatı kimi müdafiə edir. Belçikanın baş naziri Bart De Vever bu qaydaların dəyişdirilməsinin riskli olduğunu vurğulayıb.
Struktur islahatlar və çıxış yolları
Avropada ümumi fikir belədir: mövcud sistem işləmir. Sanksiyaların bloklanması və daxili mübahisələr bunu açıq göstərir. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen ilə Aİ diplomatiyasının rəhbəri Kaya Kallas arasında səlahiyyət mübahisələri də vəziyyəti çətinləşdirir. Analitiklər problemin əsas səbəbi kimi yenə də yekdillik prinsipini göstərir.
Fransa prezidenti Emmanuel Makron və Almaniya kansleri Fridrix Mers fərqli mövqelərdə olsa da, artıq Aİ-də struktur islahatlar - "xarici işlər naziri" postunun yaradılması və təhlükəsizlik mexanizmlərinin gücləndirilməsi kimi təkliflər müzakirə olunur. Nəticə isə aydındır: yekdillik prinsipi dəyişməsə, Aİ-nin xarici siyasəti effektiv işləməyəcək və bu, onun qlobal təsir gücünü daha da zəiflədəcək.
