ABŞ kəşfiyyatına görə, İranın siyasi rəhbərliyi, ABŞ və İsrailin təxminən iki həftə davam edən intensiv bombardmanlarına baxmayaraq, əsasən toxunulmaz qalır və qısa müddətdə dağılma riski altında deyil. Məsələyə yaxın üç mənbəyə görə, müxtəlif kəşfiyyat hesabatları rejimin cəmiyyət üzərində nəzarəti və səlahiyyətlərini qoruduğunu göstərir.
Hafta.az yazır ki, “Reuters”ə danışan mənbələrdən biri son qiymətləndirmənin bir neçə gün əvvəl başa çatdığını və hesabatların İran rejiminin dağılma təhlükəsi ilə üzləşmədiyi qənaətinə gəldiyini bildirib.
Neftin qiymətinin sürətlə artması səbəbindən siyasi təzyiq artsa da, ABŞ prezidenti Donald Tramp son illərdəki ən böyük Amerika hərbi əməliyyatının "tezliklə" başa çata biləcəyinə işarə edib. Lakin İranda sərt rejimin davam edən mövcudluğu müharibənin necə bitəcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik yaradır.
Kəşfiyyat hesabatları göstərir ki, ABŞ və İsrail hücumlarının ilk günündə İranın Ali Lideri Ayətullah Əli Xameneinin öldürülməsinə baxmayaraq, ölkənin mənəvi rəhbərliyi dağılmayıb. “Reuters” danışan yüksək vəzifəli İsrail rəsmisi qapalı görüşlərdə müharibənin İran rejimini mütləq devirəcəyinə dair heç bir gözləntinin olmadığını bildirib.
Mənbələr İrandakı vəziyyətin dəyişkən olduğunu və daxili dinamikanın gələcəkdə fərqli bir istiqamətdə dəyişə biləcəyini vurğulayıblar. ABŞ Milli Kəşfiyyat İdarəsi və Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi şərh verməkdən imtina edib, Ağ Ev isə Reutersin suallarını cavablandırmayıb.
Müharibənin başlanğıcından bəri ABŞ və İsrail İrandakı hava hücumundan müdafiə sistemlərinə, nüvə obyektlərinə və yüksək vəzifəli məmurlara qarşı çoxsaylı hücumlar həyata keçiriblər. Lakin Vaşinqton administrasiyası əməliyyatın əsas məqsədi ilə bağlı ziddiyyətli mesajlar verib. Əməliyyatın əvvəlində Tramp İran xalqını "hökuməti ələ keçirməyə" çağırıb, lakin sonradan rejimi devirməyin məqsəd olmadığını bildirib.
Hücumlar nəticəsində Xamenei də daxil olmaqla çoxsaylı yüksək vəzifəli məmurlar və İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) yüksək rütbəli komandirləri həlak olub. Buna baxmayaraq, ABŞ kəşfiyyatının məlumatına görə, İnqilab Keşikçiləri Korpusu və Xameneinin ölümündən sonra hakimiyyəti ələ keçirən müvəqqəti hökumət ölkə üzərində nəzarəti saxlayır.
Bu həftənin əvvəlində İranın Ekspertlər Məclisi Xameneinin oğlu Müctəba Xameneini yeni dini lider elan edib.
Bu arada, İsrailin əvvəlki rejimin qalıqlarının davam etməsinə icazə verməyi planlaşdırmadığı bildirilir. Hazırkı hərbi əməliyyatın İran rejimini necə devirəcəyi hələ də məlum deyil. Mənbələrə görə, belə bir ssenari üçün quru əməliyyatı və ölkə daxilində kütləvi etirazların təhlükəsiz şəkildə baş verə biləcəyi bir mühit tələb oluna bilər. Tramp administrasiyası İrana quru qoşunları göndərmək variantını tamamilə istisna etməyib.
ABŞ kəşfiyyatının qiymətləndirmələrinə görə, İran kürd qruplarının da rejimə qarşı effektiv silahlı mübarizə aparmaq üçün məhdud imkanları var. “Reuters”in əvvəllər xəbər verdiyi kimi, İraqdakı İran kürd milisləri İranın qərbində təhlükəsizlik qüvvələrinə mümkün hücumlarla bağlı ABŞ-la əlaqə saxlayıblar. Lakin kəşfiyyat hesabatları göstərir ki, bu qrupların kifayət qədər hərbi gücü və sayı yoxdur.
Buna baxmayaraq, bəzi kürd liderləri ABŞ tərəfindən dəstəklənərsə, İran daxilində hökumətə qarşı silahlı üsyan başlada biləcəklərini iddia edirlər. Lakin, Tramp administrasiyası İran kürd qruplarının İrana girməsinə icazə verməmək qərarına gəldiyi bildirilir.
