Ayətullah Seyid Müctəba Xamenei İranın yeni Ali Lideri olub.
İranın Ekspertlər Şurası səslərin böyük əksəriyyəti ilə Ayətullah Hacı Seyid Müctəba Xameneini İran İslam Respublikasının üçüncü Ali Lideri kimi təqdim edib.
Müctəba Xamenei İranın fevralın 28-də öldürülən mərhum rəhbəri Ayətullah Əli Xameneinin oğludur.
İranın yeni Ali Lideri seçilən Müctəba Xameneinin həyatı və fəaliyyəti hazırda beynəlxalq mediada geniş müzakirə olunur. Bu müzakirələrdə xüsusilə onun harada təhsil aldığı və dini hazırlığının hansı səviyyədə olduğu maraq doğuran mövzulardan biridir.
AzEdu.az Müctəba Xameneinin təhsilini araşdırıb.
Müctəba Xamenei 1969-cu ildə Məşhəddə anadan olub və ilk təhsilini də paytaxtda alıb. Məktəb illərindən sonra o, İranın ən mühüm şiə dini təhsil mərkəzi sayılan Qum şəhərinə gedərək dini təhsil almağa başlayıb. Qum şəhərində fəaliyyət göstərən dini seminariya (hövzə elmi) dünyada şiə ilahiyyatının əsas təhsil ocaqlarından biri hesab olunur və İranın bir çox tanınmış ruhani liderləri məhz burada yetişib.
Müctəba Xamenei də uzun illər ərzində Qum seminariyasında klassik dini elmləri öyrənib. Onun təhsil proqramına İslam hüququ (fiqh), fiqhin metodologiyası olan üsul-fiqh, Quran təfsiri, hədis elmi, İslam fəlsəfəsi və məntiq kimi fənlər daxil olub. Bu təhsil sistemi mərhələli şəkildə aparılır və tələbələr əvvəlcə əsas dini elmləri öyrənir, daha sonra isə daha yüksək səviyyəli elmi müzakirələrdə iştirak edirlər.
Məlumatlara görə, Müctəba Xamenei Qumda bir sıra nüfuzlu şiə alimlərinin dərslərində iştirak edib və onların elmi müzakirələrində iştirak edərək dini biliklərini artırıb. Bu alimlər arasında İranın tanınmış ruhani fiqurları sayılan Mahmud Haşimi Şahrudi, Lotfollah Safi Golpaygani və Məhəmməd Təqi Misbah Yazdi kimi şəxslərin də adı çəkilir.
Dini təhsilini davam etdirən Müctəba Xamenei şiə dini iyerarxiyasında orta-yuxarı səviyyə hesab edilən “höccətül-islam” rütbəsinə sahib ruhani kimi tanınır. Bu rütbə adətən uzun illər dini təhsil alan və dini elmlər sahəsində müəyyən nüfuza malik olan din xadimlərinə verilir.
Bəzi məlumatlara görə, o, Qumda təhsil aldığı illərdə yalnız tələbə kimi deyil, eyni zamanda müəyyən dini dərslərin keçirilməsində də iştirak edib. Bu isə onun dini elmlər sahəsində fəaliyyətini davam etdirdiyini göstərir.
Ümumilikdə, Müctəba Xameneinin təhsili əsasən dini istiqamətdə formalaşıb və onun elmi hazırlığı İranın dini-siyasi sistemində mühüm rol oynayan ruhani təhsil ənənəsinə əsaslanır.
