ain.az, Azpolitika.az portalına istinadən məlumat yayır.
Rövşən Muradov
Milli Məclisin deputatı
2026-cı ilin 5 mart tarixində Azərbaycan Respublikasının Təhlükəsizlik Şurasının iclasında Prezident İlham Əliyev tərəfindən səsləndirilən fikirlər regionda baş verən hadisələrin mahiyyətini və onların doğurduğu siyasi nəticələri aydın şəkildə ortaya qoydu. Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olan Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisinə pilotsuz uçuş aparatları ilə edilən hücum təkcə lokal hərbi insident kimi deyil, dövlət suverenliyinə yönəlmiş təhlükəli təxribat və terror aktı kimi qiymətləndirilməlidir.
Bu hadisənin xüsusilə narahatedici tərəfi ondan ibarətdir ki, hücum mülki infrastrukturu – hava limanını, təhsil müəssisələrini və digər ictimai obyektləri hədəf almışdır. Belə hallarda hadisə artıq klassik hərbi qarşıdurma çərçivəsindən çıxaraq terror xarakterli təhlükəsizlik problemi kimi qiymətləndirilir. Bu cür hadisələr beynəlxalq münasibətlər sistemində yalnız iki dövlət arasındakı gərginliyin göstəricisi deyil, həm də regional təhlükəsizlik arxitekturası üçün ciddi risklər yaradan amil hesab olunur.
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin ərazi bütövlüyü və suverenliyi beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərindən biri hesab olunur. Bu prinsip Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsində də açıq şəkildə təsbit edilmişdir. Həmin sənədə əsasən, dövlətlər bir-birinə qarşı güc tətbiq etməkdən və ya belə bir addım atmaqla hədələməkdən çəkinməlidirlər. Bu baxımdan hər hansı dövlətin ərazisinin pilotsuz uçuş aparatları ilə hədəfə alınması, habelə terror aktı törədilməsi və mülki əhalinin həyatına qəsd edilməsi yalnız iki ölkə arasındakı münasibətlərə təsir edən hadisə deyil, eyni zamanda regional təhlükəsizlik sisteminə qarşı yönələn risk kimi qiymətləndirilməlidir. Bu cür hadisələr regional sabitliyi sarsıda və beynəlxalq münasibətlərdə gərginliyin artmasına səbəb ola bilər.
Hadisənin daha bir mühüm aspekti onun mülki obyektlərə yönəlməsi ilə bağlıdır. Beynəlxalq humanitar hüquqa görə mülki infrastruktur hərbi əməliyyatların hədəfi ola bilməz. Belə ki, 1949-cu il Cenevrə Konvensiyaları mülki əhalinin və mülki obyektlərin qorunmasını beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərindən biri kimi müəyyən edir. Bu baxımdan Naxçıvanda baş verən hadisə təkcə siyasi deyil, həm də hüquqi baxımdan ciddi şəkildə araşdırılmalı və qiymətləndirilməlidir.
Geosiyasi baxımdan məsələyə yanaşdıqda isə hadisənin regional təhlükəsizlik balansına təsiri xüsusi diqqət tələb edir. Belə ki, Cənubi Qafqazın uzun illər müxtəlif geosiyasi maraqların toqquşduğu məkan olduğunu nəzərə alsaq, görərik ki, burada sabitliyin qorunması yalnız regional deyil, həm də beynəlxalq təhlükəsizlik üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan bu kontekstdə uzun müddətdir ki, regional sabitliyi qoruyan və əməkdaşlıq mühitini təşviq edən məsuliyyətli bir dövlət kimi çıxış edir.
Ölkəmizin bu hadisəyə reaksiyası isə dövlətçilik prinsiplərinə əsaslanan ardıcıl və balanslı siyasətin göstəricisidir. Belə ki, Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın öz ərazisinin üçüncü dövlətlərə qarşı istifadə edilməsinə heç vaxt imkan vermədiyini və verməyəcəyini bir daha vurğuladı. Çünki bu, dövlətin regional siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Bizim xarici siyasətimiz ölkələrlə qarşıdurma yaratmaq deyil, sabitlik və əməkdaşlıq mühitini qorumaq üzərində qurulmuşdur.
Digər tərəfdən, ölkəmizin böhran şəraitində belə humanitar və etik prinsiplərə sadiq qalması diqqətəlayiqdir. Diplomatik nümayəndələrin təxliyəsi ilə bağlı göstərilən yardımlar da beynəlxalq münasibətlərdə bizim məsuliyyətli tərəfdaş kimi çıxış etdiyimizi göstərir. Bu cür yanaşma dövlətin siyasi mədəniyyətinin və diplomatik ənənələrinin mühüm göstəricisi sayılır. Dövlətin gücü isə yalnız hərbi imkanlarla deyil, həmçinin humanitar dəyərlərə sadiqlik və beynəlxalq hüquq normalarına hörmətlə ölçülür.
Hazırkı şəraitdə Naxçıvanda baş verən bu hadisə regional təhlükəsizlik mühitinə təsir edən ciddi siyasi problemdir. Azərbaycanın bu hadisəyə münasibəti isə beynəlxalq hüquq normalarına və dövlət suverenliyinin qorunması prinsiplərinə əsaslanan ardıcıl və prinsipial mövqenin ifadəsidir. Bu bir daha onu göstərir ki, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və vətəndaşlarının təhlükəsizliyini qorumaq gücündədir.
Strateji xəttimiz: “Dövlət suverenliyi toxunulmazdır, milli təhlükəsizlik kompromis mövzusu deyil və regionda sabitlik yalnız qarşılıqlı hörmət və beynəlxalq hüquqa sadiqlik əsasında təmin edilə bilər”.
Bu prinsiplər Azərbaycanın müasir dövlətçilik siyasətinin əsasını təşkil etməklə bərabər, eyni zamanda ölkənin gələcək inkişaf istiqamətlərini özündə əks etdirən fundamental dəyərlər kimi də çıxış edir.
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün ain.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
