Mikrodalğalı sobada istifadə edilə bilən yeməklər rahatlıqdır. Lakin bu yeməklər sakitcə sağlamlığımıza və ətraf mühitə ciddi zərər verə bilər.
“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, “Greenpeace International” hesabatında plastiklə örtülmüş hazır yeməklərlərdəki gizli sağlamlıq riskləri ilə bağlı 24 son elmi tədqiqat təhlil edilir. Bu, acınacaqlı bir mənzərəni ortaya qoyur: yüz minlərlə kiçik plastik hissəcik sağlamlığa ciddi təsir göstərə biləcək təhlükəli kimyəvi maddələrlə birlikdə qidamıza daxil olur. Plastik çirklənmə ilə mübarizə üzrə qlobal kampaniyasının rəhbəri Qraham Forbes deyib:
“Bir çox insan plastiklə qablaşdırılmış qida alıb yenidən qızdırdıqda zərərsiz bir seçim etdiklərini düşünür. Əslində, qidamızda və ya yaxınlığında yeri olmayan mikroplastiklər və təhlükəli kimyəvi maddələr kokteyli ilə qarşılaşırıq”.
Çirklənmə bununla bitmir. Plastik qablar və plyonkalar bütün həyat dövrü ərzində - fosil yanacaq hasilatından tutmuş enerji tələb edən istehsala və son utilizasiyaya qədər zərər verir.
Bu birdəfəlik istifadə olunan plastik məhsulların atılması vaxtı gəldikdə, onların çoxqatlı materialları təkrar emalı olduqca çətinləşdirir. Mikro və nanoplastiklərə parçalandıqca, bu kiçik fraqmentlər torpaqda, çaylarda və okeanlarda toplanır, heyvanlara zərər verir və qida zəncirimizə qayıdır.
Dairəvi iqtisadiyyata daxil olduqda belə, plastik keyfiyyətini itirir və yeni məhsullarda təhlükəli əlavələri yenidən buraxa bilər.
Hesabatda xəbərdarlıq edildiyi kimi, mikrodalğalı sobaya davamlı etiketli rahat məhsullar istehlakçıları yalançı təhlükəsizlik hissi ilə oyada bilər. Müəlliflərə görə, bu etiket adətən qabın struktur sabitliyinə aiddir, mikroplastikləri və ya kimyəvi əlavələri qidaya sızdırıb-sızdırmadığına deyil.
Bir araşdırma göstərib ki, cəmi beş dəqiqəlik mikrodalğalı qızdırma simulyasiya edilmiş qida mühitlərinə 326.000 ilə 534.000 arasında mikro və nanoplastik hissəcik buraxır. Nanoplastiklər orqanlara və qan dövranına potensial olaraq nüfuz etmək üçün kifayət qədər kiçikdir.
Plastikin, həmçinin 4200-dən çox təhlükəli kimyəvi maddə ehtiva etdiyi də məlumdur. Müəlliflər qeyd edirlər ki, bunların əksəriyyəti qida qablaşdırmasında tənzimlənmir və bəziləri xərçəng, sonsuzluq, hormonal və metabolik pozğunluqlarla əlaqələndirilir.
İnsanlarda qida ilə təmasda olan plastiklərdən ən azı 1396 kimyəvi maddə aşkar edilib və bu cür təsirin neyroinkişaf pozğunluqları, ürək-damar xəstəlikləri, piylənmə və 2-ci tip diabetlə əlaqələndirildiyi barədə artan dəlillər mövcuddur.
Hesabata görə, daha yüksək temperatur və uzun müddətli istilik, köhnəlmiş qablar və kimyəvi maddələri daha asanlıqla mənimsəyən yağlı qidalar hazır yeməklərə daxil olan plastik hissəciklərin və əlavələrin miqdarını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Sənəddə qeyd olunur ki, qida qablaşdırmalarından mikroplastik emissiyaların tənzimlənməsi üçün mövcud qlobal qaydalar yetərli deyil və sənayenin problemi inkar etməsi qaydaların qəbul edilməsində gecikmələrə səbəb olur.
Xəzər
“Cebheinfo.az”
