Yatmazdan müəyyən müddət əvvəl qida qəbulunu dayandırmağın vacibliyi uzun illərdir müzakirə olunur. Mütəxəssislərə görə, bu vərdiş təkcə yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdırmır və turşu reflüksü riskini azaltmır, eyni zamanda arıqlamağa və ürək sağlamlığını qorumağa kömək edə bilər.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Prevention” nəşri yazır.
Alimlər artıq çəkili və ya piylənmədən əziyyət çəkən, yaşı 36–75 arası olan 39 nəfərin iştirakı ilə yeni araşdırma aparıblar. İştirakçılar 7,5 həftə ərzində iki qrupa bölünüb: bir qrup gecə vaxtı 13–16 saatlıq uzunmüddətli aclıq rejiminə, digər qrup isə 11–13 saatlıq “adi” aclıq rejiminə əməl edib. Hər iki qrup yatmazdan ən azı üç saat əvvəl qida qəbulunu dayandırmalı olub.
Tədqiqat müəlliflərinin bildirdiyinə görə, “adi aclıq” qrupu ilə müqayisədə, yatmazdan ən azı üç saat əvvəl yeməyi dayandıran və daha uzun gecə aclığına əməl edən iştirakçılarda ürək sağlamlığı baxımından bir sıra müsbət dəyişikliklər müşahidə olunub.
Bu qrupda gecə arterial təzyiqi 3,5%, ürək döyüntülərinin tezliyi isə 5% azalıb. Tədqiqatın həmmüəllifi, tibb üzrə doktor Fillis Zi izah edib ki, yuxu zamanı qan təzyiqi və ürək döyüntüsünün azalması “gecə enməsi” adlanır və sağlam göstərici hesab olunur.
“Bu enmənin baş verməməsi ürək-damar xəstəlikləri üçün risk faktorudur”, deyə o vurğulayıb.
Yatmazdan üç saat əvvəl yeməyi dayandırmaq niyə faydalıdır?
Araşdırma göstərib ki, yatmazdan üç saat əvvəl qida qəbulunu dayandıran iştirakçılarda qlükoza testindən sonra qanda şəkər səviyyəsinə nəzarət və insulinə həssaslıq daha yaxşı olub.
Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, yuxu ilə uyğunlaşdırılmış vaxt məhdudiyyətli qidalanma ürək-metabolik funksiyanın yaxşılaşdırılması üçün əlçatan və perspektivli həyat tərzi dəyişikliklərindən biridir.
Beləliklə, kalori qəbulunu azaltmadan yalnız yemək vaxtını dəyişməklə arterial təzyiq, ürək ritmi və qanda şəkər göstəricilərində yaxşılaşma əldə edilib.
Bu niyə vacibdir?
San-Fransiskoda fəaliyyət göstərən qeydiyyatdan keçmiş dietoloq Sonya Ancelone bildirib ki, xüsusilə böyük porsiyalarla yatmazdan əvvəl yemək yuxuya mane ola bilər.
“Orqanizm gecə həzmə deyil, istirahətə hazırlaşır”, deyə o qeyd edib.
Fillis Zi əlavə edib ki, yuxu hormonu olan melatonin adətən yatmazdan iki-üç saat əvvəl yüksəlir və bu, ürək-damar funksiyasına təsir göstərir. Onun sözlərinə görə, yeməyi üç saat əvvəl dayandırmaq insanın sirkadiyal ritmi ilə daha uyğun gəlir.
Yuxu müddəti sağlamlığa necə təsir edir?
Araşdırmalar göstərir ki, yuxusuzluq qanda şəkərin yüksəlməsi, qidadan sonra şəkərə zəif nəzarət, eləcə də hipertoniyanın, 2-ci tip diabetin, ürək xəstəliklərinin və depressiyanın riskinin artması ilə əlaqəlidir.
Dietoloq Cessika Kording vurğulayıb ki, yatmazdan əvvəl həddindən artıq yemək stress hormonu olan kortizolun səviyyəsinə təsir göstərə və bədən tərkibində dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Ancelone isə əlavə edib ki, səhər saatlarında orqanizm kaloriləri daha effektiv emal edir. Buna görə də daha erkən saatlarda yemək çəkiyə nəzarətə də müsbət təsir göstərə bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, orqanizmə yatmazdan əvvəl müəyyən “fasilə” vermək həm daha keyfiyyətli yuxu, həm də ümumi sağlamlıq üçün faydalı ola bilər.
Samir
