Alimlər min ildən çox əvvəl yaşayan insanların həm müxtəlif qida strategiyalarından, həm də mürəkkəb dəfn ənənələrindən istifadə etdiyini müəyyən ediblər…
Poliqon xəbər verir ki, Argentinanın Kolorado çayının aşağı hövzəsində, Pampas və Patagoniya bölgələrinin keçid zonasında yerləşən Zoko Andi 1 (ZA1) arxeoloji ərazisində aparılan tədqiqat qədim ovçu-toplayıcı qrupların həyat tərzi və qidalanma strategiyaları barədə yeni məlumatlar ortaya qoyub. Araşdırma göstərir ki, bu ərazidə yaşayan insanlar min ildən artıq müddət əvvəl dəyişən mühit şəraitinə uyğunlaşaraq müxtəlif resurslardan səmərəli istifadə ediblər.
Qazıntılar arxeoloq Qustavo Martines və həmkarları tərəfindən aparılıb. Tədqiqatın nəticələri Latin American Antiquity jurnalında dərc olunub. Alimlər gec holosen dövrünə aid, təxminən 1500–400 il əvvələ təsadüf edən mərhələdə insanların qida rasionunu və yaşayış strategiyalarını rekonstruksiya ediblər.
Heyvan qalıqlarının analizi göstərib ki, əsas qida mənbəyi quanakolar olub. Bu heyvanların yalnız əti deyil, həmçinin beyni və sümük yağı sistemli və intensiv şəkildə istifadə edilib. Bununla yanaşı, ovçu-toplayıcılar mütəmadi olaraq zirehli heyvanları (məsələn, armadillolar), quşları və iri gəmiriciləri də qida rasionuna daxil ediblər. Sümüklər üzərində aşkar edilən kəsik izləri, təzə qırılmalar və yanıq əlamətləri heyvanların emal və bişirilmə proseslərini aydın şəkildə təsdiqləyir.
Araşdırma nəticələri göstərir ki, müxtəlif və elastik qidalanma strategiyası əvvəl hesab edildiyindən azı 500 il daha erkən formalaşıb. Bu isə regionda yaşayan icmaların ekoloji şəraitə yüksək uyğunlaşma qabiliyyətinə malik olduğunu göstərir.
ZA1 ərazisi Kolorado çayının sağ sahilində, Atlantik okeanı sahilindən təxminən 80 kilometr məsafədə yerləşən qum təpəsindədir. Təxminən 23 kvadratmetr sahədə aparılan qazıntılar həm sahil hissəsində, həm də təpənin zirvəsində həyata keçirilib və ərazinin uzun müddət və təkrar istifadə edildiyini göstərən çoxsaylı arxeoloji materiallar aşkar olunub.
Tapıntılar yalnız qida qalıqları ilə məhdudlaşmır. Arxeoloqlar burada mürəkkəb dəfn kompleksləri də aşkar ediblər. Meyitlərin qəsdən emal olunması və xüsusi dəfn paketlərinə yerləşdirilməsi əvvəllər daha sonrakı dövrlərə aid edilən ritual praktikaların bu ərazidə daha erkən mövcud olduğunu göstərir.
Alimlərin qənaətinə görə, məkanın dəfələrlə məskunlaşmasının əsas səbəblərindən biri məhz ritual və sosial amillər olub. Əcdadlarla bağlılıq ZA1 ərazisini bir növ sosial “cazibə mərkəzinə” çevirərək insanların burada daha uzun müddət qalmasına və ətraf mühit resurslarından intensiv istifadə etməsinə şərait yaradıb.
Poliqon.info
