Meşə təsərrüfatı məqsədilə bataqlıqların uzun müddət qurudulması Finlandiya gölləri və çaylarının vəziyyətinin pisləşməsinin əsas səbəblərindən birinə çevrilib. Meşə xəndəklərindən su hövzələrinə qida maddələri, humus və asılı hissəciklər axır. Bu isə evtrofikasiyaya - yəni su hövzələrinin qida maddələri ilə həddindən artıq doymasına və nəticədə mavi-yaşıl yosunların kütləvi çiçəklənməsinə gətirib çıxarır.
“İki sahil” Finlandiya Təbii Sərvətlər İnstitutunun son tədqiqatlarına istinadla xəbər verir ki, meşə meliorasiyasının təsiri əvvəllər hesab edildiyindən xeyli yüksək ola bilər.
Ölkənin ən böyük özəl meşə sahibi olan “Tornator” şirkəti Ümumdünya Vəhşi Təbiət Fondu ilə birgə su hövzələrinə azot və fosfor axınını 95 faizdən çox azaltmağa imkan verən yeni su mühafizəsi metodunun tətbiqinə başlayır. Həll yolu bataqlıq ərazilərdən təbii filtr kimi istifadə edilməsinə əsaslanır. Drenaj xəndəklərindən gələn su “səthi filtrasiya sahələri” adlandırılan bataqlıq zonalardan keçirilir. Burada torpaq qatı və bitki örtüyü çirkləndiriciləri özündə saxlayaraq onların çay və göllərə çatmasının qarşısını alır.
Yanaşmanın yeniliyi bütöv su hövzələri səviyyəsində tədbirlərin planlaşdırılmasından ibarətdir. Bu, gərginlik mənbələrini müəyyən etməyə və filtrasiya zonalarını ən səmərəli nöqtələrdə yerləşdirməyə imkan verir. Eyni zamanda, metod bataqlıqların özlərinin bərpasına kömək edir, çünki suyun səviyyəsinin artması onların təbii bərpa proseslərini başlayır.
Pilot layihə Lieksa şəhərində həyata keçirilir. Ümumilikdə “Tornator” 730 min hektar meşə sahəsinə malikdir və artıq mərkəzləşdirilmiş su idarəçiliyinin mümkün olduğu 207 su hövzəsi müəyyən edib.
Ekspertlər bildirirlər ki, bu cür həllərin tətbiqi hazırda xüsusilə vacibdir, çünki bir milyon hektardan çox qurumuş torf meşələri artıq tamamilə təmizlənməyə yaxınlaşır və bu, su hövzələrinə və Baltik dənizinə təzyiqi artıra bilər. Ekoloqların fikrincə, suyun qorunması meşə idarəetmə planlamasının ayrılmaz hissəsinə çevrilməlidir, bəzi hallarda isə tam qırılmaqdansa davamlı meşəsalmaya üstünlük verilməlidir.
