İyirmi dörd ölkənin nümayəndələri 19 fevralda ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfindən BMT Təhlükəsizlik Şurasına alternativ kimi xidmət etmək üçün yaradılan və hazırkı geosiyasi şəraitdə təsirsiz olan bir struktur olan Sülh Şurasının ilk iclasına toplaşdılar. Diqqət Qəzza Zolağının yenidən qurulmasına yönəlmişdi. Ağ Ev Qazaxıstan, Azərbaycan və Özbəkistan da daxil olmaqla bir neçə ölkənin Qəzzaya 7 milyard dollar yardım ayırmağa razı olduğunu açıqladı.
"Bu gün xüsusi bir gündür. Bu tədbiri bir çox insan, o cümlədən digər ölkələrin nümayəndələri izləyir. Bildiyiniz kimi, digər ölkələrin liderləri burada toplaşıblar. "Şəxsən iştirak edə bilməyənlər uzaqdan izləyir - ümid edirəm ki, bundan zövq alacaqlar", - deyə Donald Tramp çıxışına başladı. "Missiyamız çox sadədir - sülh. Tətbiqi çətin olan sadə bir söz. Amma biz bu məqsədə çatacağıq."
Daha sonra Tramp prezidentliyinin ilk ilində "30 ildən çox davam edənlər də daxil olmaqla, səkkiz müharibəyə son qoyduğu" iddiasını təkrarladı. Ağ Ev rəhbərinin açıq şəkildə dediyi kimi, bu, limitdən çox uzaqdır.
"Sülh Şurası"nın yaradılması Donald Trampın Qəzza zolağındakı münaqişəyə son qoymaq üçün təklif etdiyi planın bir hissəsi idi, lakin onun ambisiyaları yalnız Fələstin məsələsindən daha genişdir: Trampın iclasda bildirdiyi kimi, "Sülh Şurası" "BMT-yə nəzarət edəcək və onun düzgün işləməsinə istiqamət verəcək". Yeni strukturun yaradılması 2026-cı ilin yanvar ayında elan edildi. "Sülh Şurası"nın yaradılması ilə bağlı rəsmi mərasim 22 yanvarda İsveçrənin Davos şəhərində baş tutdu. İndi isə onun ilk iclasının vaxtı çatıb.
İclas ərəfəsində bildirildi ki, onun əsas nəticəsi iştirakçı ölkələr tərəfindən "Qəzzada humanitar yardım və yenidənqurma səyləri" üçün 5 milyard dollar ayrılması olacaq.
İclasın əvvəlində Tramp gözləntilərin həddindən artıq ehtiyatlı olduğunu açıq şəkildə bildirdi: Qazaxıstan, Azərbaycan, BƏƏ, Mərakeş, Bəhreyn, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Özbəkistan və Küveyt birlikdə 7 milyard dollardan çox ianə veriblər.
"Bu, möhtəşəmdir", - deyə Tramp bildirib və ABŞ-ın özünün "Sülh Şurasına" 10 milyard dollar ianə edəcəyinə söz verib. O, həmçinin Rusiya, Çin və digər ölkələrin də Qəzza zolağının yenidən qurulmasının maliyyələşdirilməsinə ianə edəcəyinə ümid etdiyini bildirib.
"The Guardian" qəzetinin məlumatına görə, sammit üçün Qəzza zolağında 5000 nəfərlik hərbi bazanın - qarşıdan gələn Beynəlxalq Sabitləşdirmə Qüvvələri (ISF) üçün bazanın tikilməsi təklifi hazırlanıb. Qəzetin məlumatına görə, müharibə zonalarında təcrübəsi olan kiçik bir qrup beynəlxalq tikinti firmasının nümayəndələri artıq təklif olunan baza ərazisini ziyarət ediblər.
Görüş zamanı Tramp İndoneziya, Mərakeş, Albaniya, Kosovo və Qazaxıstanın "Qəzzadakı vəziyyəti sabitləşdirmək üçün qoşun və polis göndərməyə öhdəlik götürdüklərini" açıqlayıb. O əlavə edib ki, Misir və İordaniya da "çox əhəmiyyətli kömək göstərirlər: qoşunlar, təlim və çox güclü Fələstin polis qüvvəsinə dəstək".
Görüş zamanı 60 gün ərzində Qəzzada 5000 nəfərlik yeni "keçid" Fələstin polis qüvvəsinin təlimləndirilməsi və yerləşdirilməsi planları elan edilib. "Qəzzada bütün silahlı qrupları dağıtmaq və bütün silahları vahid mülki hakimiyyətə təhvil vermək" vəzifəsi daşıyacaq.
Trampı izləyən natiqlər ISF-in yaradılması planlarını, "gələcək nəsillər üçün Qəzzanın yenidən qurulması" (çoxsaylı otellərin tikilməsi daxil olmaqla) və "Qəzzanı açıq, şəffaf və korrupsiyadan azad iqtisadi zonaya çevirmək" planlarını müzakirə etdilər.
Əziz MUSTAFA
