"Həkimlər "koqnitiv qarışdırma" adlı üsulu tövsiyə edir..."
Yuxunun keyfiyyəti insanın ümumi vəziyyətinə birbaşa təsir edir. Gecə yarısı oyanıb uzun müddət yataqda tavana baxmaq isə həm əsəbləri pozur, həm də səhər özünü yarımçıq hiss etməyə səbəb olur.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "unilad.com" nəşri yazıb.
Nəşr yazır ki, elmi araşdırmaya görə, təxminən hər üç nəfərdən biri həftədə azı üç dəfə gecə oyanmaları ilə qarşılaşır.
Televiziya həkimi Əmir Xan gecə saat 3 radələrində oyanma mövzusu ilə bağlı paylaşım etdikdən sonra yüz minlərlə insanın ondan eyni sualı soruşduğunu deyib: "Bəs oyanandan sonra necə yenidən yuxuya gedək?" Onun sözlərinə görə, yuxu sağlamlıq üçün həyati əhəmiyyət daşıyır və gecə yuxusuzluğunu idarə etməyi öyrənmək vacibdir.
"Koqnitiv qarışdırma" nədir və necə işləyir?
Həkimin tövsiyə etdiyi üsul "koqnitiv qarışdırma" adlanır. Məqsəd sadədir: beyində davam edən narahat və sürətli düşüncə axınını dayandırmaq. Əks halda, insan nə qədər çox "niyə oyandım" və ya "sabah necə duracağam" kimi fikirlərlə məşğul olursa, yuxu bir o qədər uzaqlaşır.
Metod belə başlayır: əvvəlcə təsadüfi bir söz seçirsiniz. Sonra həmin sözün ilk hərfinə diqqət yetirirsiniz və o hərflə başlayan başqa sözlər tapmağa çalışırsınız. Vacib detal odur ki, bu sözləri sadəcə təkrarlamırsınız, onları xəyalınızda canlandırırsınız. Hər bir sözün yaratdığı obrazı qısa müddət təsəvvür edirsiniz.
Daha sonra seçdiyiniz əsas sözün ikinci hərfinə keçirsiniz və eyni prosesi təkrarlayırsınız. Bu "qarışdırma" hərflər bitənə qədər davam edir. Məntiq ondadır ki, beyin xaotik, amma təhlükəsiz bir məşğuliyyətə yönəlir və narahat daxili dialoqdan uzaqlaşır. Bu da beyinə bir siqnal verir: təhlükə yoxdur, rahatlaşmaq və yuxuya getmək olar.
Niyə bu üsul işləyə bilər?
Əmir Xanın sözlərinə görə, gecə oyanmalarının əsas problemi düşüncələrin sürətlənməsidir. İnsan sakit otaqda uzananda beyin qəfil "aktiv iclas rejiminə" keçir. Koqnitiv qarışdırma isə bu iclası pozur və diqqəti daha neytral, emosional yükü az olan obrazlara yönəldir.
Bu texnika xüsusilə narahatlıq və daxili dialoq səbəbindən yuxuya gedə bilməyənlər üçün faydalı ola bilər. Beyin konkret problem üzərində fokuslanmadığı üçün tədricən sakitləşir və yuxululuq yaranır. Yuxu mövzusu hər kəs üçün fərqlidir, amma bir şey aydındır: gecə saat 3-də həyatınızı analiz etmək məhsuldar strategiya deyil. Beyinlə bir az "oyun" oynamaq isə bəzən ən məntiqli həll olur.
