“Bir gecədə varlanmaq” anlayışı ictimaiyyət üçün hər zaman cəlbedici olub. Media və sosial şəbəkələr bu fenomeni daha da gücləndirərək qəfil zənginlik hekayələrini geniş auditoriyaya çatdırır. Lakin faktlar göstərir ki, əksər hallarda “birdən-birə uğur” illərlə davam edən zəhmətin, riskin və doğru zamanın nəticəsidir.
Qəfil varlanma nümunələri
Müasir dövrdə ən çox diqqət çəkən hallar texnologiya və yaradıcılıq sahəsində qeydə alınıb.
İsveçli proqramçı Markus Persson 2009-cu ildə “Minecraft” oyununu təqdim etdi. Layihə qısa müddətdə qlobal populyarlıq qazandı. 2014-cü ildə “Mojang” şirkətinin “Microsoft” tərəfindən 2,5 milyard dollara alınması Perssonu bir anda milyarderə çevirdi. Bu hadisə mediada “bir gecədə varlanma” kimi təqdim olunsa da, oyunun arxasında uzunmüddətli proqramlaşdırma və inkişaf prosesi dayanırdı.
Bənzər nümunələrdən biri də Jan Koum ilə bağlıdır. O, 2009-cu ildə “WhatsApp” messencerini qurdu. 2014-cü ildə şirkətin “Meta” tərəfindən 19 milyard dollara alınması nəticəsində Koum qlobal milyarderlər siyahısına daxil oldu. Lakin bu uğur uzun illər davam edən texniki təcrübə və sahibkarlıq fəaliyyəti nəticəsində mümkün olmuşdu.
Ədəbiyyat sahəsində J. K. Rowling nümunəsi diqqət çəkir. “Harry Potter” seriyası nəşr olunandan sonra qlobal satış rekordu qırdı və müəllifi qısa müddətdə milyonçuya çevirdi. Halbuki yazıçı kitabın çapına qədər bir neçə dəfə rədd cavabı almış və maddi çətinliklərlə üzləşmişdi.
Risk faktorunun üstünlük təşkil etdiyi hallar da mövcuddur. 2003-cü ildə Chris Moneymaker onlayn seçmə mərhələdən keçərək World Series of Poker turnirində qalib gəldi və böyük məbləğ qazandı. Onun qələbəsi “Moneymaker effekti” kimi tanındı və pokerə marağı artırdı. Bu isə daha çox şans və risk amilinə əsaslanan nümunə idi.
Mif və reallıq
Araşdırmalar göstərir ki, “overnight success” anlayışı çox zaman reallığı tam əks etdirmir. Uğurun görünən hissəsi qəfil ola bilər, lakin onun arxasında illərlə davam edən hazırlıq, təcrübə və strateji qərarlar dayanır. Media isə adətən prosesdən çox nəticəyə diqqət yetirir.
Bəzi hallarda isə həqiqətən qısa müddətdə böyük gəlir əldə etmək mümkündür - məsələn, lotereya uduşları və ya yüksək riskli investisiyalar vasitəsilə. Lakin bu hallar istisna xarakteri daşıyır və uzunmüddətli maliyyə sabitliyi təmin etmir.
“Bir gecədə varlanan insanlar” hekayələri cəlbedici və motivasiyaedici görünür. Lakin faktlar göstərir ki, əksər uğurlar sistemli əmək, risk və düzgün zamanlama nəticəsində formalaşır. Qəfil zənginlik anlayışı daha çox ictimai təsəvvür və media təqdimatıdır, real proses isə daha mürəkkəb və uzunmüddətlidir.
Mayya Hüseynova
