Beynəlxalq Enerji Agentliyi (MEA) 2026-cı ilin yanvar ayında Rusiyanın neft ixracı gəlirlərində kəskin azalma yaşadığını açıqlayıb. Agentliyin hesabatına görə, Rusiyanın neft və neft məhsulları ixracından əldə etdiyi ümumi gəlir ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 4,6 milyard dollar azalaraq 11,11 milyard dollara çatıb.
Hafta.az yazır ki, bu, müharibədən bəri Rusiya iqtisadiyyatı üçün ən sərt gəlir şoklarından biri kimi qeydə alınıb.
MEA məlumatlarına görə, azalmanın miqyası çox böyükdür. Hətta təkcə 2025-ci ilin dekabr ayı ilə müqayisədə gəlirlər 210 milyon dollar azalıb.
Rusiyanın qlobal bazarlara gündəlik neft tədarükü 350 min barel azalıb.
2026-cı ilin yanvar ayında ümumi gəlir: 11,11 milyard dollar (xam neft + neft məhsulları), illik azalma: 4,6 milyard dollardan çox.
Rusiyanın yanvar ayında qlobal bazarlara orta gündəlik neft tədarükü 7,5 milyon barel olub.
MEA hesabatı və enerji mütəxəssisləri bu kəskin enişin arxasında duran iki əsas amilə işarə edir:
2025-ci ilin oktyabr ayında sərtləşdirilmiş sanksiyalar: - Qərb ölkələri ilin ikinci yarısında Rusiya neftinə qiymət məhdudiyyətləri və yük daşımalarına qadağalar kimi tədbirləri daha da sərtləşdirdilər. Bu, Rusiyanın logistika xərclərini artırdı və alıcı tapmağı çətinləşdirdi.
Hindistanın strateji dəyişikliyi: - Müharibə dövründə Rusiya neftinin ən böyük alıcısı olan Hindistan kursunu dəyişir. ABŞ ilə imzalanan ticarət müqaviləsindən sonra Yeni Dehli hökuməti idxalını şaxələndirmək qərarına gəlib.
Rusiyada yerləşən Enerji və Maliyyə İnstitutunun eksperti Aleksey Qromov Hindistanın Rusiya neftinin idxalını 50 faiz azalda biləcəyini proqnozlaşdırır. Qromov bildirir ki, Hindistan yeni təchizatçı kimi Anqola, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) və Braziliya kimi ölkələrə müraciət edəcək.
Hesablamalara görə, bu ölkələrdən idxal Hindistanın Rusiyadan aldığı neftin yarısına qədərini əvəz edə bilər.
Çin isə Rusiya neftinin ən böyük alıcısı olaraq qalır. Lakin Hindistanın alışlarını yarıya endirməsi Rusiyanın Asiya bazarındakı ikinci ayağını qıracaq və qiymətləri aşağı salmağa məcbur edəcək. Bu, gəlir itkisini daha da dərinləşdirən pis bir dövrə yarada bilər.
Rusiya itirilmiş Hindistan bazarını əvəz etmək üçün yeni əsas alıcılar tapmaqda çətinlik çəkir. Çin sövdələşmə gücünü artırarkən, digər Asiya ölkələri sanksiyalar riski səbəbindən ehtiyatla hərəkət edirlər.
Nəticə olaraq, bu MEA hesabatı göstərir ki, Qərb sanksiyaları və qlobal enerji ticarətindəki dəyişikliklər Rusiya iqtisadiyyatına kümülatif və artan təzyiq yaradır.
Hindistanın strateji dəyişikliyi bu təzyiqi daha da gücləndirəcək bir qırılma nöqtəsi ola bilər.
