...Çindən olan paleontoloqlar kirpi və ya kirpinin lələklərini xatırladan içiboş tikanlarla örtülmüş unikal dəriyə malik yeni bir iquanodont dinozavr növü olan Haolong dongi kəşf ediblər.
SİA-nın məlumatına görə, tədqiqatın nəticələri Nature Ecology & Evolution jurnalında dərc edilib....Təxminən 125 milyon illik fosil Liaoning əyalətindəki Yixian formasiyasında tapılıb.
Alimlər qeyd edirlər ki, nümunənin sümüklərlə birlikdə dəri izinin qorunub saxlanılması ilə unikallığı var - bu, Erkən Təbaşir dinozavrları üçün nadir bir tapıntıdır. Yeni növə "tikanlı əjdaha" kimi tərcümə olunan Haolong dongi adı verilib.
2024-cü ildə vəfat edən Çin paleontoloqu Donq Çjiminqin şərəfinə adlandırılıb.
Tədqiq edilən nümunə yetkin deyildi: burnundan quyruğa qədər uzunluğu təxminən 2,45 metr idi və onurğaları hələ birləşməmişdi. Əlaqəli növlərə əsasən, yetkinlər üç-beş metr və ya daha çox uzunluğa çata bilərdi.
Dəridə iki növ pulcuq və çoxsaylı tikanlar var idi - iki-üç millimetr uzunluğunda kiçiklərdən tutmuş ən uzunu dörd santimetrdən çox olan böyüklərə qədər.
Tillər boş və demək olar ki, silindrik formada idi.
Müəlliflərə görə, bu cür strukturlar əvvəllər dinozavrlarda heç vaxt görülməmişdir və lələklərlə və ya müasir kərtənkələlərin pulcuqlu tikanları ilə əlaqəli deyil.
Alimlər inanırlar ki, bu tikanlar müstəqil şəkildə təkamül keçirmiş və əsasən yırtıcılardan qorunma rolunu oynamışdır. O dövrün əksər yırtıcıları nisbətən kiçik idilər və həssas ağızları onları bu "zirehə" qarşı həssas edirdi.
Tikanlar Haolong donqinin toxunulmazlığına zəmanət vermirdi, lakin hücum etməyi və yeməyi xeyli çətinləşdirdi. Bundan əlavə, tədqiqatçılar böyük tikanların rəqibləri dəf etmək, tərəfdaşları cəlb etmək və ya hətta ətraf mühitdəki titrəmələri hiss etmək üçün istifadə edilə biləcəyi ehtimalını da istisna etmirlər.
Müəlliflər qeyd edirlər ki, tikanlar gənc bir heyvanda aşkar edilib və onların yaşla yoxa çıxdığını istisna etmək olmaz. Lakin, belə bir "zireh itkisi" təkamül baxımından qəribə görünərdi.
Nazlı Almuradova
