İranın mühacirətdə yaşayan vəliəhdi Rza Pəhləvi ABŞ Prezidenti Donald Trampa müraciət edərək, ölkədə davam edən kütləvi etirazların qanlı şəkildə yatırılmasına qarşı təcili beynəlxalq müdaxiləyə çağırıb. O, Tehran hakimiyyətinin dinc əhaliyə qarşı ağır silahlardan istifadə etdiyini və eyni zamanda ölkəni tam informasiya blokadasına saldığını bildirib.
Rza Pəhləvi “X” sosial şəbəkəsində paylaşdığı müraciətdə qeyd edib ki, hazırda milyonlarla iranlı həm odlu silahların, həm də rabitə kəsintisinin hədəfinə çevrilib. Onun sözlərinə görə, etirazların miqyası genişləndikcə rejim daha sərt və qəddar üsullara əl atır.
“Xahiş edirəm, İran xalqına kömək etmək üçün müdaxiləyə hazır olun. Dünən gecə küçələrdə milyonlarla cəsur iranlının silahlarla üzləşdiyini gördünüz. Bu gün isə onlar təkcə güllələrlə deyil, həm də tam rabitə kəsintiləri ilə üz-üzədirlər. İnternet və stasionar telefon rabitəsi tamamilə kəsilib”, – deyə vəliəhd vurğulayıb.
Tarixi fon: təkrarlanan ssenari
Rza Pəhləvinin çağırışı İran tarixində ilk belə hadisə deyil. 1979-cu il İslam İnqilabından sonra hakimiyyətə gələn mollalar rejimi müxtəlif dövrlərdə – 1999-cu il tələbə etirazları, 2009-cu il “Yaşıl hərəkat”, 2017–2019-cu illər sosial-iqtisadi aksiyaları və 2022-ci ildə Məhsa Əmininin ölümü ilə başlayan kütləvi etirazlar zamanı da oxşar üsullara əl atıb. Hər dəfə etirazların qarşısı güc yolu ilə alınmağa çalışılıb, internet kəsilib, minlərlə insan həbs olunub, yüzlərlə etirazçı həyatını itirib.
Müşahidəçilər bildirirlər ki, hazırkı etiraz dalğası həm coğrafiyası, həm də sosial tərkibi baxımından əvvəlkilərdən daha genişdir. Bu da hakimiyyətin narahatlığını artırır və repressiv tədbirlərin miqyasını genişləndirir.
Beynəlxalq çağırış
Rza Pəhləvi Trampa müraciətində ABŞ və Qərb ölkələrinin İran xalqını tək buraxmamasının vacibliyini vurğulayıb. Onun fikrincə, beynəlxalq təzyiq və siyasi dəstək olmadan Tehran rejimi zorakılığı daha da artıracaq.
Analitiklər hesab edirlər ki, bu çağırış təkcə ABŞ-a deyil, bütövlükdə beynəlxalq ictimaiyyətə ünvanlanmış mesajdır və İran cəmiyyətində rejimə qarşı narazılığın kritik həddə çatdığını göstərir.
