.jpg)
- Özünü dərin və qədim dövlət adlandıran İranın Zəngəzur Dəhlizi kimi qlobal layihəyə qarşı çıxması ən böyük ikinci səhvi idi. Belə bir dövlətin belə kobud səhvə yol verməsi digər məlum müttəfiqinin də təzyiqi və yumşaq desək, məsləhətləri ilə ola bilərdi;
- Pəhləvi hakimiyyətə gələcək? Trampın mövqeyi odur ki, İranda çoxluq kimi dəstəkləsə dəstəkləyəcəm. Çünki, maraqlı məsələ İranın hansı quruluşa sahib olması deyil. Maraq doğuran məsələ Çin, Rusiyanın nüfuz dairəsindən çıxan, ABŞ, İsrail əleyhinə olmayan bir İranın olmasıdır;
- Güclü bir lider istəyirlər ki, əgər rejim dəyişsə, növbəti mərhələdə uzunmüddətli anarxiya olmasın. Qısa müddətdə İran nefti bazarlara çıxsın. Bunu bir az aydınlaşdırım. İran, o cümlədən Venesuela Çinə bir bareli 30-40 dollara neft satırdı. Tramp deyir ki, Çin də neftini dünya bazarındakı qiymətlərə almalıdır. Bunu təmin etməyin yolu isə həmin dövlətlərdə neftə nəzarəti təmin etməkdir;
- İranda indiyə qədər daha çox farslar etirazlara qoşulmuşdular. Çünki, digər xalqlar, o cümlədən cənubi azərbaycanlılar Pəhləvini istəmirdilər. Lakin, hazırda cənubi azərbaycanlılar və digər xalqlar da aktivləşdilər, nəticədə şüarlar dəyişməyə başladı. Pəhləviyə qarşı da şüarlar səsləndirilməyə başladı. Bunu nəzərə almaqda fayda var. Deməli, Pəhləvilərin İranda çoxluq tərəfindən qəbul olunmadığı görünsə, başqa bir lider axtaracaqlar;
- Parçalanmış İran nə bizə, nə də qardaş Türkiyəyə sərf edir. Çünki, Türkiyə üçün yeni problem, İran Kürdüstanı məsələsi meydana gələ bilər. Açığı bölgəmiz də parçalanmış İran amilini həzm edə bilməz. Burada digər riskli amillər də ortaya çıxdığı üçün əslində vətəndaş müharibəsinə, xaosa, parçalanmaya məruz qalan İran bölgədəki dövlətlərə sərf etmir;
- Əgər rejim dəyişərsə, İran üçün ən ideal variant, Venesuelaya oxşar variantın tətbiqidir. Molla rejimi gedir, Pezeşkiyan Prezident olaraq qalır, İran ya Prezident, ya da Parlament üsul-idarəsinə keçir. Bu İran üçün ideal variant olar. Lakin, isterika, nifrət, kin-küdurət, qəzəbin olduğu yerdə rasional düşüncəyə, ideal variantlara nə dərəcədə yer olacaq? Bütöv və stabil İran, bölgədəki stabillik üçün bu ən ideal və rasional variantdır!
Elman Sadıqov
İqtisadçı ekspert
Təklifinizi, şikayətinizi bizə yazın. Sizi dinlərik. 055 634 88 31
