Yumurta uzun illərdir ki, zülal, vitamin və minerallarla zəngin məhsul kimi qidalanmada mühüm yer tutur. Tərkibində A, D, E, B qrupu vitaminləri, dəmir və yüksək keyfiyyətli protein olan yumurta xüsusilə uşaqlar və aktiv həyat tərzi keçirən şəxslər üçün faydalı hesab olunur. Lakin son illərdə aparılan elmi araşdırmalar gündəlik və həddindən artıq yumurta istehlakının bəzi sağlamlıq riskləri yarada biləcəyini göstərir.
Missiya.Az ən çok istehlak olunan qida vasitəsi yumurtanın zərərlərini araşdırıb.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, əsas narahatlıq yumurtanın sarısında yüksək miqdarda xolesterinin olması ilə bağlıdır. Yumurtanın normadan artıq qəbulu bəzi insanlarda qan xolesterininin, xüsusilə “pis xolesterin” (LDL) səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bu hal damar divarlarında yağlı lövhələrin (ateroskleroz) formalaşmasına zəmin yaradır.
Aterosklerozun irəliləməsi koronar damarların daralmasına və ürək əzələsinin qanla təminatının zəifləməsinə gətirib çıxarır. Nəticədə ürəyə kifayət qədər oksigenin çatmaması miokard infarktı riskini artıran əsas amillərdən birinə çevrilir. Xüsusilə gündəlik olaraq bir neçə yumurta istehlak edən, azhərəkətli həyat tərzi keçirən və balanssız qidalanan şəxslərdə bu risk daha qabarıq şəkildə özünü göstərə bilər. Eyni zamanda elmi mənbələrdə vurğulanır ki, yumurtanın miokard infarktına birbaşa səbəb olması ilə bağlı birmənalı nəticə yoxdur. Riskin formalaşmasında ümumi qidalanma rejimi, genetik meyillilik, artıq çəki, şəkərli diabet, hipertoniya və siqaret istifadəsi kimi faktorlar da mühüm rol oynayır. Lakin bu risk qrupuna daxil olan şəxslər üçün yumurtanın həddindən artıq istehlakı əlavə təhlükə yarada bilər.
Digər tərəfdən, yumurtanın normadan artıq qəbulu bəzi insanlarda həzm pozğunluqları, allergik reaksiyalar və qaraciyərə əlavə yük kimi problemlərə səbəb ola bilər. Gündəlik çox miqdarda yumurta istehlakı balanslı qidalanma prinsipini pozaraq digər faydalı qida məhsullarının rasiondan kənarda qalmasına gətirib çıxarır.
Nəticə etibarilə, yumurta sağlam və qidalı məhsul olsa da, onun gündəlik və ölçüsüz istehlakı potensial risklər yarada bilər. Əksər sağlam insanlar üçün həftədə 3–5 yumurta kifayət hesab olunur. Ürək-damar xəstəlikləri olan və ya risk qrupuna daxil olan şəxslərin isə yumurta istehlakını həkim və ya dietoloq məsləhəti əsasında tənzimləmələri tövsiyə edilir. Sağlam həyatın əsas şərti isə hər zaman balanslı qidalanma və düzgün həyat tərzidir.İlahə Qənbərli
Missiya.Az
